Góc nhìn Tâm lý học

29/11/2023

[HỖ TRỢ TRUYỀN THÔNG]
WORKSHOP LÀM BẠN VỚI CẢM XÚC - Tổ chức bởi The New Project, một dự án cộng đồng dành cho trẻ em tại TPHCM.

NỘI DUNG WORKSHOP LÀM BẠN VỚI CẢM XÚC VÀ LINK ĐĂNG KÝ

🐳Cá Voi đã quay trở lại để đem thông tin chi tiết về Workshop tháng 12 đây!!! 🐳

🎯Với chủ đề LÀM BẠN VỚI CẢM XÚC, chúng tôi sẽ tập trung vào CẢM XÚC, tuy nhiên, chương trình sẽ không chỉ nói về cảm xúc ở trẻ mà còn ở ba mẹ, người chăm sóc nữa. Do đó, buổi workshop sẽ có hai hoạt động chính diễn ra song song:

👉Hoạt động 1: Trò chuyện - Trao đổi cùng phụ huynh với sự dẫn dắt của chuyên viên tâm lý: Cách thức ba mẹ làm việc với cảm xúc của con, những cảm xúc của chính ba mẹ trong quá trình nuôi dạy con.

👉 Hoạt động 2: Giáo dục cảm xúc cho trẻ em: Trẻ sẽ tham gia trực tiếp các hoạt động được chuẩn bị sẵn bởi các chuyên viên tâm lý của chúng tôi (Dành cho trẻ từ 6-8 tuổi)

🎯Đối tượng tham dự: Ba mẹ, người chăm sóc và trẻ ở độ tuổi mầm non và tiểu học (6 - 8 tuổi). 🎯Vì chương trình có giới hạn số lượng người đăng ký nên chúng tôi sẽ liên hệ với các đăng ký hợp lệ.
📌Thời gian: 9h sáng ngày 10/12/2023
🕘Địa điểm: Quận Phú Nhuận
📌Phí tham dự: Miễn phí
Quý ba mẹ và người chăm sóc hãy nhanh chóng Đăng ký theo Link dưới đây nhé:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfsF1LjN2pLXn2JnsZ609lvAT350Zi9ysF10Q-_dJe7754FpQ/viewform

23/08/2023

[Có thể bạn đã đọc rồi]
Xin giới thiệu một số cuốn sách (chủ yếu là tiểu thuyết) mà trong quá trình học, thực hành tâm lý mình đã đọc và mình cảm thấy tâm đắc, thú vị khi đọc. Với sự hiểu biết có hạn, mình chưa thể phân tích tất cả dưới góc nhìn tâm lý một cách cụ thể (nhất là Phân tâm học – trường phái mà mình theo đuổi), nên mình chia sẻ với các bạn và mong các bạn chia sẻ thêm những tựa sách mà các bạn biết, cũng như bàn luận thêm nhé. Mở đầu là 2 cuốn sách có sử dụng thần thoại Oedipus trong câu chuyện của sách: Đời nhẹ khôn kham (Milan Kundera) và Nàng tóc đỏ (Orhan Pamuk).

19/03/2022

Chia sẻ đến mọi người Danh bạ Địa chỉ Cơ quan, Tổ chức Hỗ trợ Phụ nữ và Trẻ em bị bạo lực, xâm hại tại Việt Nam nhé.

File tải ở link truy cập.

Cùng nhau lan toả hy vọng rằng sẽ có nhiều hơn nữa những trường hợp được hỗ trợ kịp thời 💚

❔❔❔ Có thể bạn chưa biết ❔❔❔

CÔNG BỐ: DANH BẠ ĐỊA CHỈ CƠ QUAN, TỔ CHỨC HỖ TRỢ PHỤ NỮ VÀ TRẺ EM BỊ BẠO LỰC, XÂM HẠI TẠI VIỆT NAM (Cập nhật tháng 7/2021)

✅ Truy cập tại: https://vietnam.un.org/en/174294-danh-ba-dia-chi-co-quan-chuc-ho-tro-phu-nu-va-tre-em-bi-bao-luc-xam-hai-cap-nhat?fbclid=IwAR2Nt1vcK3GJNwWdyF0tTldZFBFzHjM03eLGMH5rvZKDxv2JYqw543ZEZZg

Cuốn Danh bạ do UN Women phối hợp với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội xây dựng và hoàn thiện, được cập nhật vào tháng 7/2021. Mong rằng nó sẽ trở thành cuốn cẩm nang với những thông tin hữu ích, cần thiết cho tất cả mọi người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

Hãy chia sẻ cuốn danh bạ này đến những người quan tâm giúp chúng mình nhé. Cảm ơn bạn!



Nguồn: UN Women Viet Nam

25/11/2021

Ông bà của bạn có bao giờ chia sẻ là "nhà này chỉ có mình tao", "bây cũng chẳng lo được cho tao"... và nhiều câu nói khác phản ánh nỗi cô đơn, hoặc đôi lúc đem đến cho bạn cảm giác ông/bà thấy mình dường như cô độc. Không chỉ ông bà, mà các cụ, các bác cao niên, hay các bạn có cha mẹ lớn tuổi có thể từng gặp thấy hay thậm chí quen thuộc với tình cảnh này. Nếu mình có từng thắc mắc nguyên nhân vì đâu, tâm lý họ thấy thế nào, và có thể làm gì để giúp họ, thì hãy cùng chúng mình tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

_____________

Chào các bạn thân yêu của Page Góc nhìn! Lâu rồi chúng mình mới có dịp đưa thông tin đến mọi người, vì hiện các ad đang dành nhiều thời gian hơn cho sự nghiệp cũng như đời sống gia đình/cá nhân. Nhân dịp Page nhận được một chia sẻ rất hữu ích về chủ đề Tâm lý Người cao tuổi, mình nhận thấy có thể đưa thông tin mang tính khoa học tiếp cận đến nhiều người hơn là điều nên làm, nên mình mạn phép đăng lại nội dung tại đây.

*Nội dung và hình ảnh trong bài viết không thuộc sở hữu của Page Góc nhìn Tâm lý học.

___________

[ACADEMIC] NỖI CÔ ĐƠN của NGƯỜI CAO TUỔI - Hiện trạng đáng buồn của đời sống hiện đại

Ngay cả khi sống cùng với con cháu, người già vẫn cảm thấy cô đơn khi không nhận được sự quan tâm, chia sẻ thích đáng. Không ít người già đang bị bỏ rơi ngay chính trong ngôi nhà của mình, giữa người thân của mình. (Bài 1000 từ ~ 3 phút đọc)

Theo kết quả điều tra quốc gia, dân số Việt Nam đang "già hóa": Tỷ lệ người trên 60 tuổi dự báo sẽ chiếm 20,7% dân số vào năm 2040 so với 10,2% năm 2014. Bên cạnh đó, cấu trúc gia đình Việt Nam cũng chuyển biến khi tỉ lệ người cao tuổi sống với con cái giảm từ 80% (1993) xuống 69,5% (2010) vì hầu hết người trẻ ngày nay có xu hướng tách ra ở riêng khi đủ 18 tuổi.

Như vậy, tỉ lệ người cao tuổi ngày một tăng, họ sống cô độc không có người thân bên cạnh hoặc thậm chí sống cùng người thân nhưng không nhận được sự quan tâm thích đáng nên vẫn cảm thấy cô đơn, bị bỏ rơi ngay trong chính ngôi nhà của mình.

NGUYÊN NHÂN dưới góc nhìn Tâm Lý Học

1. Người cao tuổi mất địa vị xã hội và sợ hãi cái chết

Người cao tuổi phải đối mặt với suy nghĩ về cái chết hầu như mỗi ngày. Có trường hợp sợ nhắc đến di chúc, phân chia tài sản,... vì không muốn thừa nhận bản thân không còn được sống lâu bên con cháu.

Trong khi bản thân mất đi địa vị xã hội, thành kẻ thừa trong gia đình và sức khỏe yếu dần khiến họ trở thành gánh nặng tài chính và phụ thuộc vào con cháu. Cảm giác bất lực, suy nghĩ tiêu cực và nỗi sợ dai dẳng khó kiểm soát được đã gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần của người cao tuổi.

2. Người cao tuổi sợ cô độc và neo đơn

Tâm lý người cao tuổi rất sợ cảnh sống cô độc, không ai ở bên chăm sóc trò chuyện. Mặt khác bản thân họ có xu hướng lùi về sau, ít kết thêm bạn mới nên nếu cảm thấy tủi thân cô đơn thì hầu hết họ sẽ chịu đựng 1 mình. Năm 2019, thống kê tại Nhật Bản chỉ ra 15% cụ ông cao tuổi sống một mình và được trò chuyện 2 lần/tuần với người khác, còn lại 30% cho rằng bản thân không thể nói chuyện hay nhờ ai đó giúp đỡ. Đồng thời nghiên cứu trên thế giới cho thấy người cao tuổi được quan tâm chăm sóc thường xuyên thì tuổi thọ sẽ cao hơn những người khác.

3. Người cao tuổi thường hay hoài niệm về quá khứ

Con người khi về già thường hồi tưởng lại những ký ức ngày trẻ, kỷ niệm đẹp tràn đầy nhựa sống, xông pha hết mình với mọi thứ. Tuy những hồi ức ấy ánh lên cảm giác tự hào nhưng đâu đó so sánh với chính mình của hiện tại lại là một sự chênh vênh, lạc lõng.

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

1. Lắng nghe, trò chuyện và quan tâm

“Chúng ta thường không lắng nghe đủ những người mình yêu thương” (trích lời Tiến sĩ tâm lý Tina Tessina). Quan sát, lắng nghe và trò chuyện với người cao tuổi sẽ giúp họ cảm nhận được sự quan tâm từ người thân, nhận ra giá trị của mình và biết được nhu cầu, sở thích cá nhân, để từ nhận thức đó giúp vơi bớt sự cô đơn. Những hành động, cử chỉ nhỏ nhặt của người thân như lời hỏi thăm, cái ôm,... cũng góp phần giúp người cao tuổi cảm nhận được tình yêu, sự kết nối.

2. Nuôi thú cưng

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra những tác động tích cực của việc nuôi thú cưng tới thể chất và tinh thần của con người. Trong nhiều thế kỷ, thú cưng đã góp phần chữa lành nỗi đau, chữa bệnh tinh thần. Đối với người cao tuổi, thú cưng không chỉ đem lại niềm vui mà còn giúp tăng cường trí nhớ, giảm lo lắng, hỗ trợ vận động. Thú cưng sẽ là người bạn đồng hành mang tới cho người cao tuổi những trải nghiệm mới và tinh thần lạc quan về cuộc sống.

3. Tham gia vào cộng đồng

Thay vì ở nhà trong thời gian dài, người cao tuổi có thể tham gia vào một (vài) cộng đồng để có thể kết bạn, giao lưu và đóng góp vào các hoạt động như tình nguyện, thiện nguyện, câu lạc bộ thể dục - thể thao, chăm sóc cây, chơi nhạc cụ,... Người cao tuổi sẽ được vận động để tinh thần sảng khoái hơn, sẽ tìm thấy niềm vui hạnh phúc khi có thể đóng góp chút công sức cho gia đình và xã hội, từ đó tăng sự hài lòng về bản thân và thêm tận hưởng cuộc sống.

4. Tiếp cận công nghệ

Kaspersky Lab và B2B International chỉ ra rằng 84% người từ 55 tuổi trở lên đang sử dụng mạng internet tại nhà và 44% dành trên 20 giờ mỗi tuần tham gia mạng trực tuyến. Khi người cao tuổi được tiếp xúc với công nghệ hiện đại, họ có thể dễ dàng kết nối, liên lạc với người thân của mình bất kể khoảng cách địa lý. Ngoài ra, họ có thể sử dụng các ứng dụng bổ ích và tham gia các cộng đồng trên mạng xã hội để giải trí, học hỏi, kết bạn, theo dõi sức khỏe…bằng các thiết bị công nghệ trên thị trường, với các biểu tượng lớn, âm thanh to, cấu hình đơn giản được thiết kế rất phù hợp cho người cao tuổi.

KẾT - Bất cứ đối tượng nào trong xã hội cũng xứng đáng có được cuộc sống hạnh phúc và được chăm sóc sức khỏe tinh thần. Cộng đồng cần hiểu được sự cô đơn của người cao tuổi, từ đó những thành viên trong gia đình ý thức được trách nhiệm, trang bị thêm góc nhìn thấu cảm, điều chỉnh hành vi lời nói, thái độ quan tâm nhằm hướng tới làm chỗ dựa tinh thần, phát huy giá trị nhân văn và giữ vững nền tảng đạo đức cho xã hội.

-----

Share bài viết để nâng cao nhận thức cộng đồng hoặc tag bạn bè người thân để cùng góp sức chăm lo cho cuộc sống thể chất và tinh thần của chúng ta.

Bài được viết bởi team và thuộc bản quyền TLCN. Like Share Follow để xem thêm nhiều kiến thức Tâm Lý học bổ ích nha 💙

Written by Quân Phạm, Phạm Thanh Tâm
Editor: Thanh Tâm
Designer: Võ Nguyễn Đan Thanh

Nguồn tham khảo:
(1) My loved one is lonely, how can I help? (2019), Angela Stringfellow, Senior Link Blog.
(2) Combating the Epidemic of Loneliness in Seniors (2021), Anne-Marie Botek, Aging Care.
(3) Cô đơn - Thách thức lớn nhất của người cao tuổi (2019), Nguyễn Thị Nhiên, Cổng thông tin cộng đồng giám mục Việt Nam.
(4) Nỗi cô đơn của người già (2020), Trần Cao Khải, Cổng thông tin cộng đồng giám mục Việt Nam.
(5) Người trẻ bôn ba, người già cô đơn (2018), Hiền Thương, Tuổi trẻ online.
(6) Những thay đổi tâm lý "đáng sợ" của người già (2019), Phương Thu Nguyễn, Cổng thông tin trực tuyến của bộ y tế Việt Nam.

25/06/2021

Đây sẽ là chia sẻ tiếp theo trong chuỗi bài viết về [Rối loạn tâm lý từ góc nhìn của người trong cuộc] nhé ạ :3

[Warning] - Bài viết có mô tả về những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực.

𝘾𝙖̂𝙪 𝙘𝙝𝙪𝙮𝙚̣̂𝙣 𝙘𝙪̉𝙖 𝙂𝙞𝙨𝙚𝙡𝙖: 𝙏𝙧𝙖̂̀𝙢 𝙘𝙖̉𝙢 𝙫𝙖̀ 𝙇𝙤 𝙖̂𝙪 𝙤̛̉ 𝙡𝙪̛́𝙖 𝙩𝙪𝙤̂̉𝙞 𝙩𝙝𝙖𝙣𝙝 𝙣𝙞𝙚̂𝙣 - 𝙨𝙞𝙣𝙝 𝙫𝙞𝙚̂𝙣

"Mình vốn từ lâu đã hay có xu hướng lo âu theo những gì mình có thể nhớ được.

Vào năm cuối cấp ba, cảm giác bất lực chiếm trọn kết hợp cùng trầm cảm đã trở nên nghiêm trọng với mình.

Mình thấy bản thân chìm trong một chu kỳ lo âu - trầm cảm bởi vì sự thân thuộc nơi trường cấp ba đã không còn nữa, và rất nhiều bạn bè của mình đã chuyển đi vì lý do học tập hoặc công việc.

Vào thời điểm bắt đầu học đại học, mình cảm thấy áp lực rất lớn khi phải tìm những người bạn mới, thích nghi với cách học mới cũng như phải đạt được điểm số tốt trong học tập. Mối quan hệ tình cảm của mình cũng đã tan vỡ vào lúc đó và mình cảm thấy bối rối, thấy bản thân vô giá trị và cô đơn.

Xuyên suốt một năm rưỡi, mình đã tự mình chống chọi với chính cảm xúc của mình. Mình thoái lui về nhà và tránh xa gia đình càng nhiều càng tốt. Mình dần bắt đầu hoài nghi chính cảm giác của mình - có thứ gì đó dường như không đúng nhưng mình đã không tìm kiếm sự hỗ trợ ngay lập tức vì sức nặng của sự mặc cảm mà mình cảm nhận được.

Rồi khi mọi thứ trở nên cực kỳ tồi tệ, mình đã bắt đầu làm những hành vi tự hoại. Những người bạn thân của mình đã nhận thấy mình đang không ổn nhưng mình đã từ chối nhận sự giúp đỡ ấy, đồng thời đưa ra rất nhiều lý do giải thích vì sao mình không cần nó. Các bạn ấy vẫn không ngừng thúc giục mình tìm đến sự hỗ trợ, vì vậy cuối cùng mình đành nhượng bộ và đi gặp bác sĩ. Bác sĩ thì đã giới thiệu mình đến một nhà tâm lý.

Mình lúc ấy 21 tuổi khi mình được chẩn đoán mắc rối loạn trầm cảm. Ở lần đầu tiên mình nhận được kết quả chẩn đoán, mình cảm thấy bị xúc phạm vì mình nghĩ rằng nó phản ánh điểm yếu của mình. Tuy nhiên, một phần trong mình cũng cảm thấy nhẹ nhõm vì vốn ta không thể giải quyết vấn đề mà không biết về nguyên nhân - và giờ thì mình đã biết nguyên nhân là gì.

Điều khiến cho việc tìm kiếm sự giúp đỡ trở nên thật khó khăn chính là việc bản thân gặp nhiều thông tin sai sự thật về các rối loạn tâm lý cũng như bản thân mình cảm giác rằng mọi người xung quanh có thành kiến với vấn đề này. Mình từng nghĩ rằng cá nhân cần phải trải qua điều gì đó đau thương để bào chữa cho việc bị ốm, vậy nên mình có cảm giác vô cùng tội lỗi về việc cảm thấy không ổn chỉ bởi, nói một cách khách quan, cuộc sống của mình rất ổn.

[Sau cùng, tìm kiếm sự giúp đỡ và có được chẩn đoán lại chính là điều tốt nhất mình đã từng làm cho sức khỏe tâm thần của bản thân.]

Mình đã phải thật sự gắng vượt qua niềm tin của bản thân rằng cảm thấy không khỏe đồng nghĩa với việc mình yếu đuối. Giờ thì mình hiểu rằng các tình huống đau buồn chỉ là một trong những nguyên nhân khả dĩ của trầm cảm. Những yếu tố như di truyền, hoặc căng thẳng, cũng có thể trở thành nguyên nhân. Mình cũng đã học được rằng bạn không cần phải biện minh cho việc mắc rối loạn trầm cảm. Nhiều người cũng đang mắc phải và trầm cảm có thể được điều trị. Không có gì là xấu hổ cả khi bản thân cần được giúp đỡ.

Hiện tại thì mình đang thực hiện nhiều thứ để khỏe mạnh hơn, bao gồm các kĩ thuật trong liệu pháp nhận thức và bài tập hít thở, những thứ này đã giúp mình giảm bớt lo âu và các cơn hoảng loạn. Bài tập hít thở nghe có vẻ đơn giản, nhưng thật sự chúng đã hỗ trợ cho mình rất nhiều. Bản thân mình không thích việc rèn luyện cơ thể nhưng mình cố gắng thực hiện chúng thường xuyên vì chúng có lợi cho cơ thể và tâm trí của mình.

Một điều nữa mình thấy cũng cực kỳ hữu ích đó chính là chia sẻ trải nghiệm của bản thân với người khác. Điều này giúp mình bớt cô đơn hơn. Thông qua việc tình nguyện cùng với Viện Black Dog (Black Dog Institute) với tư cách là một đại diện, mình có cơ hội chia sẻ câu chuyện của chính bản thân với nhiều người."

12/01/2021

MY LIFE

[Mở đầu chuỗi bài viết là câu chuyện của một bạn đang điều trị rối loạn cảm xúc. Bài viết được người viết cho phép đăng công khai với mong muốn chia sẻ những trải nghiệm của chính người viết về rối loạn cảm xúc. Tên nhân vật trong câu chuyện đã được thay đổi để giữ bảo mật về thông tin cá nhân.]

[Warning] - Bài viết có mô tả về những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực

Phần 1.

Tôi sinh ra và lớn lên tại TP Hồ Chí Minh. Những ký ức thời thơ bé đối với tôi thật mông lung và bí ẩn, bởi tôi chẳng có nhiều hồi ức ấn tượng và dường như tôi đã quên bén đi tất cả khi trở nên trưởng thành. Dù vậy, tôi vẫn sẽ mang đến cho bạn một chút về tuổi thơ của tôi, những gì mà tôi còn có thể ghi nhớ được.
1

Gia đình tôi sống tại quận X. Tuy chỉ là một quận nhỏ, nhưng nơi đây vẫn tập hợp đầy đủ nhu cầu sinh hoạt mọi ngày của người dân và điều đáng nói là mọi người sống trong cái quận nhỏ bé này đều rất thân thiện.

Khi tôi lên sáu, tôi bắt đầu nhận thức được mọi sự việc xung quanh mình. Mọi người trong xóm thường gọi tôi là D hay vì V - tên gọi đúng của tôi, nó nghe có chút ngọng nhưng tôi lại thích cách gọi này của mọi người bởi vì tôi cảm giác được sự gần gũi và mộc mạc trong ấy. Trong xóm tôi có một người bạn tên Ba chỉ lớn hơn tôi 1 tuổi nhưng tôi và nó không để ý lắm về cái vai vế ấy, bọn tôi vẫn gọi nhau là “Mày - Tao”, điều ấy làm cho bọn tôi cảm thấy thoải mái khi ở gần nhau mặc dù bọn tôi đã chơi chung từ những ngày cởi trần tắm mưa…

Có một người bạn luôn đồng hành quậy phá cùng mình rất là tuyệt vời phải không? Ý tôi là những trò trẻ con như bấm chuông xong rồi chạy hoặc đôi lúc sẽ lén trốn nhà đi chơi v.v.. Tất cả sẽ rất thú vị nếu có một người luôn sát cánh bên mình mõi khi bị mẹ hoặc cha phát hiện ra và cùng bị nghe những lời trách móc của cha mẹ. Bé Ba chính là người cùng tôi trải qua những chuyện này từ thời thơ ấu, và việc trốn nhà đi chơi đã quá quen thuộc đối với tôi của những ngày ấy, bây giờ nhớ lại cảm xúc vẫn còn mãnh liệt như những ngày đầu. Tôi còn nhớ, vì quá ham chơi nên tôi và bé Ba đã trốn nhà đi đến một tiệm net trong xóm. Đến lúc nhớ ra phải về nhà thì đã là 10h đêm. Tôi lúc ấy rất sợ hãi, trên đường về miệng không ngừng khóc lóc kể lể với bé Ba còn bé Ba thì lại tỏ ra rất thản nhiên về việc này. Khi đã đến nhà, tôi bất an nhìn vào cánh cửa đang đóng chặt còn bé Ba thì ngân nga bài hát gì đó rồi rời đi, tôi cố lấy hết dũng cảm tiến đến mở cánh cửa ra nhưng trái với dự tính của tôi, cánh của lại cứng ngắt, giống như bị khóa từ bên trong…Giây phút ấy tôi nhận ra rằng, tôi đã bị mẹ nhốt ở ngoài đường. Tôi muốn khóc! Tâm trạng khi ấy của tôi chỉ có thể miêu tả qua ba từ đó. So với việc bị mắng thì bị nhốt ở ngoài còn đáng sợ hơn gập ngàn lần! Cứ tưởng bản thân phải ngủ ngoài đường, không ngờ ngay chính lúc nước mắt tôi trào ra, vị cứu tinh của tôi đột nhiên xuất hiện. Chị Ng - một người khách hàng của mẹ qua gội đầu và mẹ tôi rốt cuộc cũng chịu mở cửa cho tôi vào. Thật là may mắn làm sao! Khoảnh khắc vào nhà như được vào thiên đường, tôi nhảy cẩng lên lầu và ôm chăn đi ngủ mặc kệ việc tôi chưa tắm và đánh răng…


Đó có lẽ là một trải nghiệm nhớ đời của tôi, cho đến bây giờ nhớ lại thì lại thấy buồn cười.
2
Đời học sinh ai mà chẳng thích được nghỉ hè? Tôi cùng như bao học sinh khác thôi, cứ hè đến là háo hức và vui mừng nhưng trôi qua được nửa cái hè lại bắt đầu nhớ thầy nhớ cô, nhớ trường nhớ lớp nhớ bạn bè… Điều này nghe có chút lố bịch nhưng tôi tin chắc rằng người học sinh nào khi nghì hè đều cũng sẽ như tôi cả thôi.

Đó là kì nghỉ hè vào năm lóp 6, một kì nghỉ tôi chẳng bao giờ dám nghĩ tới một lần nào khi lớn lên.

“Ba tháng sau gặp lại.” Lớp trưởng vẫy tay với cả lớp sau buổi lễ bế giảng kết thúc năm học. Và năm nay tôi vẫn đạt được học sinh giỏi, tôi đã duy trì thành tích này được sáu năm rồi.

“Bọn mày có dự định gì cho mùa hè chưa?” Tôi háo hức quay xuống những đứa bạn bàn cuối hỏi. Khi quay xuống, mắt tôi vô tình đụng vào ánh mắt của cậu ấy - người mà tôi đã thầm đơn phương bấy lâu.

“Vẫn chưa có gì hết á, vậy mày thì sao?”

Tôi phấn khởi đáp:”Đương nhiên là cũng chưa có!”

Sau đó tôi chính thức tạm biệt ngôi trường trong 3 tháng nghỉ hè. Tôi dự định sẽ xin mẹ đi Vũng Tàu hoặc là về quê chẳng hạn. Nhưng người tính không bằng trời tính! Anh tôi đột nhiên phát bệnh thủy đậu và lây lan sang cả tôi nữa… Thế là kì nghỉ hè quý giá của tôi coi như đi tong. Lúc ấy tôi rất tức giận, lẽ ra tôi đang ở Vũng Tàu tắm biển hoặc là một nơi nào đó vui vẻ vậy mà đùng một cái tôi bị ‘cách ly’ trong nhà cùng với anh. Tôi còn nhớ cảm giác ngứa ngáy và đau rát do những bọng nước mang lại, nhưng tôi lại không được gãi vì nếu không chúng sẽ bị vỡ ra và để lại sẹo. Những đêm đi ngủ như ác mộng đối với tôi. Lưng, tay, chân, mặt và đầu tôi đều là bọng nước khiến tôi không biết nên ngủ trong tư thế nào để tránh làm vỡ bọng nước, đã vậy còn kèm theo ngứa ngáy khắp nơi… Bây giờ nó đã trở thành một cơn ám ảnh trong tâm trí tôi của tôi. Tôi không thể tắm, không thể gội đầu càng không thể ăn thịt. Suốt ngày phải bôi thứ thuốc màu xanh biển làm cho tôi từ một người bình thường biến thành người ngoài hành tinh không hơn không kém. Tôi còn nhớ vì bệnh thủy đậu mà tôi phải nhập học trễ hơn các bạn tận một tháng.

Kỳ nghỉ hè năm ấy biến thành một địa ngục đối với tôi và cũng là khoảng thời gian tôi không bao giờ muốn quay trở lại!

Tôi đã trở nên tự ti hơn khi bắt đầu đi học lại sau bệnh thủy đậu. Tôi không còn nhớ rõ nguyên do là tại sao nhưng có lẽ là do những lời miệt thị ngoại hình của những người bạn thân thiết đối với tôi nhất. Năm ấy, tôi bắt đầu chú ý đến vẻ ngoài của mình. Nhiều lần tôi đứng trước tấm gương trong phòng và soi thật lâu…Tôi thật xấu. Tôi đã tự thôi miên bản thân rằng đừng để ý đến những lời miệt thị ấy nữa nhưng vì sao nó thật khó khăn đối với tôi. Và không biết từ bao giờ, tôi đã thu mình lại, trầm tính hơn mọi thường. Đó cũng là lúc những suy nghĩ tiêu cực bủa vây lấy tôi hay nói cách khác, khi tôi nhận ra thì tôi đã mắc phải căn bệnh trầm cảm.
(còn tiếp)


Credit hình ảnh: Getty Images

04/01/2021

Chào các bạn, sang năm mới, page mời mọi người đọc một số bài viết về các rối loạn tâm lý thường gặp được viết dựa trên trải nghiệm bởi những người trong cuộc.
Để mở đầu chuỗi bài, page giới thiệu cho các bạn về trải nghiệm thực tế của một bạn trải qua giai đoạn trầm cảm ở lứa tuổi vị thành niên nhé. Mời các bạn đón đọc.

26/09/2020

🎁 Đặc biệt: Linus và Noal sẽ dành tặng các bạn chuỗi ảnh minh hoạ rất dễ thương để chúng ta cùng nhau nắm rõ hơn lý thuyết về 5 giai đoạn phát triển tâm tính dục của Ngài Freud nhé!

➡️ Mọi người xem thêm nội dung trong từng hình nhé.

26/09/2020

🧐 Đây là phần cuối trong chuỗi bài viết kỷ niệm ngày mất của Ngài S. Freud, và có thể là phần dễ tự cảm nghiệm nhất.
✿
PHẦN III - CẮM CHỐT (FIXATION)

𝗦𝘂̛̣ 𝗰𝗮̆́𝗺 𝗰𝗵𝗼̂́𝘁 là sự tích tụ dai dẳng của xung năng ở những 𝗯𝗼̛̀ 𝘅𝘂𝗻𝗴 𝗻𝗮̆𝗻𝗴* từ những giai đoạn phát triển tâm tính dục trước.

𝗦𝘂̛̣ 𝗰𝗮̆́𝗺 𝗰𝗵𝗼̂́𝘁 diễn ra khi mà vấn đề hoặc xung đột ở một giai đoạn tâm tính dục vẫn chưa được giải quyết, dẫn đến việc cá nhân “mắc kẹt” ở giai đoạn này và không thể chuyển sang giai đoạn kế tiếp.

_____________
✿
*𝗯𝗼̛̀ 𝘅𝘂𝗻𝗴 𝗻𝗮̆𝗻𝗴 có thể hiểu đơn giản là các vùng môi miệng, hậu môn, dương vật; nơi tập trung của xung năng, tạo nên nhu cầu thoả mãn tại các vùng này trên cơ thể ở từng độ tuổi phát triển.

➡️ Mọi người xem thêm minh hoạ trong từng hình nhé.

🖼 : Minh hoạ bởi Linus

25/09/2020

💮 Những đặc điểm chính trong từng độ tuổi phát triển được đề cập đến ở đây mang tính học thuyết, nên bạn có thể áp dụng được với bản thân hoặc người quen, hoặc không, thì đều là những điểm đáng ghi nhận, vì bạn đang bước đầu thực hành lý thuyết của Freud rồi!

𝑷𝒉𝒂̂̀𝒏 𝑰𝑰 - 5 𝒈𝒊𝒂𝒊 đ𝒐𝒂̣𝒏 𝒑𝒉𝒂́𝒕 𝒕𝒓𝒊𝒆̂̉𝒏 𝒕𝒂̂𝒎 𝒕𝒊́𝒏𝒉 𝒅𝒖̣𝒄

𝗚𝗶𝗮𝗶 đ𝗼𝗮̣𝗻 𝗺𝗼̂𝗶 𝗺𝗶𝗲̣̂𝗻𝗴 (𝟬 – 𝟭 𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶):

Trong giai đoạn đầu tiên của sự phát triển nhân cách, libido chủ yếu tập trung ở phần miệng của đứa bé. Đứa trẻ hài lòng với việc bỏ bất kỳ thứ gì vào miệng để thỏa mãn libido, và vì đấy cũng là đòi hỏi của Id. Ví dụ như mút, cắn, bú sữa.

𝗚𝗶𝗮𝗶 đ𝗼𝗮̣𝗻 𝗵𝗮̣̂𝘂 𝗺𝗼̂𝗻 (𝟭 – 𝟯 𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶):

Ở giai đoạn này, libido tập trung ở phần hậu môn, và như vậy trẻ tìm được khoái cảm cực lớn từ việc thải ra. Đứa trẻ hiện giờ hoàn toàn ý thức được chúng là một cá thể có nhân quyền và như vậy nguyện vọng của chúng có thể mâu thuẫn với sự đòi hỏi của thế giới bên ngoài (nghĩa là Ego đã phát triển).

Freud tin rằng sự mâu thuẫn này sẽ lên đến đỉnh điểm khi huấn luyện cho trẻ đi vệ sinh, cụ thể là khi người lớn đưa ra giới hạn bắt buộc khi nào và ở đâu trẻ có thể đại tiện. Bản chất của cuộc xung đột đầu tiên này về quyền uy quyết định đến mối quan hệ giữa trẻ với mọi kiểu uy quyền trong tương lai.

Huấn luyện đi vệ sinh quá sớm hoặc nghiêm khắc có thể khiến trẻ trở thành người có tính cách nín giữ-hậu môn: không ưa bừa bãi, rất ám ảnh với việc dọn dẹp, đúng giờ và tôn trọng quyền thế. Chúng có thể sẽ cứng đầu và hà tiện đối với tiền bạc và tài sản của mình.

Tất cả những thứ này đều liên quan đến khoái cảm đạt được từ việc nín đại tiện khi còn là một đứa trẻ, cũng như từ việc sau đó mẹ sẽ hối chúng thải mọi thứ ra đi bằng cách cho trẻ ngồi lên bô cho đến khi “đi” thì thôi!

Ngược lại, nếu trải qua sự huấn luyện khá buông thả thì tương lai sẽ thành người có tính cách giải phóng-hậu môn – là người luôn chia sẻ mọi thứ của mình cho người khác; trẻ thích sự cho đi. Bên cạnh đó, trẻ sẽ dễ bày bừa, thiếu ngăn nắp và bất trị.

𝗚𝗶𝗮𝗶 đ𝗼𝗮̣𝗻 𝗱𝘂̛𝗼̛𝗻𝗴 𝘃𝗮̣̂𝘁 𝘁𝘂̛𝗼̛̣𝗻𝗴 𝘁𝗿𝘂̛𝗻𝗴 (𝟯 – 𝟲 𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶):

Lúc này sự nhạy cảm sẽ được tập trung ở bộ phận sinh dục và thủ dâm (ở cả hai giới) trở thành nguồn khoái cảm mới.

Đứa trẻ ý thức sự khác nhau về đặc điểm sinh học giới tính, dẫn đến một loạt xung đột giữa sự hấp dẫn về mặt tình dục; hận thù; cạnh tranh; ganh tỵ và lo hãi mà Freud gọi là Oedipus complex (phức cảm Oedipus hay phức cảm Ơ-đíp) ở trẻ trai.

𝗚𝗶𝗮𝗶 đ𝗼𝗮̣𝗻 𝘁𝗶𝗲̂̀𝗺 𝘁𝗮̀𝗻𝗴 (𝟲 – 𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶 𝗱𝗮̣̂𝘆 𝘁𝗵𝗶̀):

Không có thêm sự phát triển tâm tính dục ở giai đoạn này. Libido lúc này bất động.

Freud nghĩ rằng phần lớn sự thôi thúc tính dục đều bị dồn nén tại giai đoạn này, và năng lượng tính dục có thể thăng hoa thông qua việc học tập, sở thích, hoặc tình bạn.

Phần lớn năng lượng của trẻ nhỏ hướng đến việc phát triển kỹ năng mới hoặc trau dồi thêm kiến thức, và chơi chung với các nhóm bạn cùng giới.

𝗚𝗶𝗮𝗶 đ𝗼𝗮̣𝗻 𝘀𝗶𝗻𝗵 𝗱𝘂̣𝗰 (𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶 𝗱𝗮̣̂𝘆 𝘁𝗵𝗶̀ – 𝘁𝗿𝘂̛𝗼̛̉𝗻𝗴 𝘁𝗵𝗮̀𝗻𝗵):

Đây là giai đoạn cuối của sự phát triển tâm tính dục trong học thuyết nhân cách của Freud. Lúc này là thời điểm để vị thành niên trải nghiệm tính dục, cách giải quyết thành công nhất là có một mối quan hệ yêu đương 1-1 với người khác.

Dục năng được giải tỏa thông qua sự thoả mãn tính dục với người khác giới, thay vì tự mình thỏa mãn (thủ dâm) như ở giai đoạn dương vật tượng trưng. Theo Freud, cách giải tỏa dục năng tốt nhất ở người trưởng thành là thông qua quan hệ tình dục với người khác giới. Tuy nhiên, điều này có thể bị thay đổi bởi cắm chốt và mâu thuẫn có thể dẫn đến hậu quả là sự phát triển khuynh hướng lệch lạc về mặt tình dục.

Một ví dụ, cắm chốt ở giai đoạn môi miệng có thể dẫn đến hệ quả là cá nhân sẽ đạt được khoái cảm chủ yếu thông qua hôn và quan hệ tình dục bằng miệng, hơn là giao cấu tính dục.

_____________

Bản quyền nội dung (c) Góc nhìn Tâm lý học

💮 Ảnh: Joshua Seong, Verywell