21/02/2025
(English below)
|TINH HOA MAY ĐO CỔ PHỤC VIỆT| NGHỀ DỆT THỜI KỲ BẮC THUỘC
Thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn một nghìn năm, từ khi nhà Hán đô hộ đến trước khi Ngô Quyền giành độc lập vào năm 938. Trong giai đoạn này, nghề dệt vải ở nước ta có nhiều biến đổi do ảnh hưởng từ văn hóa Hán, nhưng vẫn giữ được những nét đặc trưng riêng của người Việt.
1. Bằng chứng khảo cổ về nghề dệt thời Bắc thuộc
Nhiều hiện vật khảo cổ cho thấy người Việt cổ tiếp tục phát triển nghề dệt, trong đó có:
* Dấu vải trên gốm và đồng: Một số hiện vật như gạch, đồ đồng khai quật tại Hoàng thành Thăng Long và các khu di tích khác có dấu vải in trên bề mặt.
* Công cụ dệt: Các loại suốt chỉ, con thoi, khung dệt, chì lưới bằng đất nung, đá, hoặc kim loại được tìm thấy tại các di chỉ thời kỳ này.
* Chứng tích từ mộ cổ: Một số mộ táng chứa vải hoặc dấu vết của sợi dệt, cho thấy người Việt vẫn sử dụng vải trong sinh hoạt hàng ngày.
2. Nguyên liệu dệt vải
Người Việt thời Bắc thuộc sử dụng đa dạng nguyên liệu để dệt vải, bao gồm:
* Sợi g*i, sợi đay, sợi bông: Các loại sợi tự nhiên này vẫn được dùng phổ biến từ thời Đông Sơn.
* Tơ tằm: Sự cai trị của các triều đại phương Bắc giúp nghề nuôi tằm, kéo tơ phát triển mạnh hơn, đặc biệt là từ thời Đường.
* Sợi lanh, sợi chuối: Một số bằng chứng cho thấy người Việt còn sử dụng sợi từ cây lanh và cây chuối để dệt vải thô.
3. Kỹ thuật dệt vải
Nghề dệt thời kỳ này có sự cải tiến nhờ giao lưu với văn hóa Hán:
* Sử dụng khung dệt lớn hơn, hiệu quả hơn: Các khung dệt có kết cấu phức tạp hơn so với thời Đông Sơn.
* Vải dệt mịn hơn, có hoa văn tinh xảo hơn: Ảnh hưởng từ kỹ thuật dệt của người Hán giúp vải có chất lượng tốt hơn.
* Nhuộm màu bằng thực vật: Người Việt đã biết cách dùng cây chàm, củ nâu, vỏ cây, lá cây để nhuộm vải, tạo ra các màu sắc như đỏ, xanh, nâu, đen.
4. Ứng dụng của vải trong đời sống
* Trang phục: Người dân mặc áo dài chít eo, quần ống rộng, váy dài (đối với phụ nữ). Giới quý tộc có thể mặc lụa hoặc vải tốt hơn, trong khi dân thường chủ yếu mặc vải thô.
* Đồ dùng sinh hoạt: Vải dùng làm chăn, màn, khăn trùm, bọc đồ hoặc trang trí trong nhà.
* Nộp thuế, cống phẩm: Dưới sự cai trị của chính quyền phương Bắc, tơ lụa Việt Nam trở thành mặt hàng đóng thuế hoặc cống nạp cho triều đình Trung Hoa.
5. Ảnh hưởng của văn hóa Hán đến nghề dệt Việt Nam
* Tiếp thu kỹ thuật dệt lụa tiên tiến: Người Việt học hỏi được cách dệt vải mịn hơn, bền hơn từ người Hán.
* Quy định về trang phục: Chính quyền đô hộ áp đặt nhiều quy tắc ăn mặc, nhất là đối với quan lại và tầng lớp cai trị. Tuy nhiên, người Việt vẫn giữ được bản sắc riêng trong cách may và sử dụng vải.
* Mở rộng giao thương: Nghề dệt được thúc đẩy bởi nhu cầu xuất khẩu và trao đổi hàng hóa với các vùng khác trong lãnh thổ Trung Hoa.
Như vậy, dưới thời Bắc thuộc, nghề dệt Việt Nam không bị mai một mà còn phát triển, tiếp thu nhiều kỹ thuật dệt tiên tiến từ Trung Hoa nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng. Đây là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của nghề dệt vải thời Lý - Trần sau này.
Hình ảnh bên dưới chỉ mang tính chất minh hoạ.
*****
|THE ESSENCE OF TRADITIONAL VIETNAMESE TAILORING| TEXTILE WEAVING DURING THE NORTHERN DOMINATION PERIOD
The Northern Domination period lasted for over a thousand years, from the Han Dynasty’s rule until Vietnam g*ined independence under Ngô Quyền in 938. During this time, textile weaving in Vietnam underwent significant transformations due to Chinese cultural influence while still preserving its unique Vietnamese identity.
1. Archaeological Evidence of Weaving in the Northern Domination Period
Many archaeological findings indicate that the Vietnamese people continued to develop weaving, including:
* Fabric impressions on ceramics and bronze artifacts: Some excavated objects such as bricks and bronze relics from the Imperial Citadel of Thăng Long and other historical sites bear fabric imprints.
* Weaving tools: Items such as spindles, shuttles, looms, and loom weights made of clay, stone, or metal have been discovered at sites from this period.
* Textile traces in ancient tombs: Some burial sites contained fabric remnants or woven fiber traces, confirming the existence of textile production in daily life.
2. Textile Materials
The Vietnamese people used a variety of natural fibers for weaving, including:
* Ramie, jute, and cotton fibers: These materials remained widely used, as they were locally cultivated.
* Silk production: Under the rule of Chinese dynasties, sericulture (silk farming) flourished, particularly during the Tang Dynasty.
* Linen and banana fibers: Some evidence suggests the use of flax and banana fibers for weaving coarse fabrics.
3. Weaving Techniques
Textile production saw improvements due to interactions with Chinese weaving culture:
* Larger and more efficient looms: The structure of weaving looms became more advanced compared to those from the Đông Sơn period.
* Finer textiles with intricate patterns: Influences from Chinese weaving techniques led to higher-quality fabrics.
* Natural dyeing methods: People used indigo plants, roots, tree bark, and leaves to dye textiles, creating colors such as red, blue, brown, and black.
4. Applications of Fabric in Daily Life
* Clothing: People wore fitted tunics, wide-legged trousers, and long skirts (for women). The aristocracy dressed in silk and fine textiles, while commoners used coarser fabrics.
* Household items: Fabrics were used for blankets, curtains, headscarves, storage wraps, and home decorations.
* Tributes and taxation: Under foreign rule, Vietnamese textiles, especially silk, became valuable goods for tax collection and tributes sent to the Chinese imperial court.
5. Chinese Cultural Influence on Vietnamese Weaving
* Adoption of advanced silk weaving techniques: Vietnamese weavers learned to produce finer and more durable fabrics.
* Regulated dress codes: The ruling Chinese authorities imposed strict clothing rules, especially for officials and the elite. However, the Vietnamese people maintained their distinct tailoring traditions.
* Expansion of trade: Weaving flourished due to increasing demand for textiles in both local markets and trade networks with China.
Thus, during the Northern Domination period, Vietnamese textile weaving did not decline but evolved, incorporating advanced Chinese techniques while preserving local traditions. This period laid the groundwork for the flourishing textile industry in later dynasties, such as the Lý and Trần.
The image below is for illustration purposes only.
————————————
HỒI CỔ VIỆT PHỤC
📞 Hotline/ Zalo/ Whatsapp: (+84) 906 147 824.
🏡 229 Nguyễn Tất Thành, Hội An, Quảng Nam.
* [email protected]
* facebook.com/hoicovietphuc
