Thế Giới Của Những Điều Kỳ Thú Lạ Kỳ

Thế Giới Của Những Điều Kỳ Thú Lạ Kỳ Trang Thế Giới Của Những Điều Kỳ Thú Lạ Kỳ ghi lại những sự kiện thú vị

Lần đầu phát hiện khí quyển trên hành tinh đá giống Trái ĐấtCác nhà khoa học phát hiện bằng chứng về khí quyển tồn tại t...
18/07/2026

Lần đầu phát hiện khí quyển trên hành tinh đá giống Trái Đất
Các nhà khoa học phát hiện bằng chứng về khí quyển tồn tại trên hành tinh đá giống Trái Đất, nằm trong vùng ở được của hệ sao cách 48 năm ánh sáng.

Theo Phys.org, một nhóm nhà thiên văn lần đầu tiên phát hiện bầu khí quyển bao quanh hành tinh đá giống Trái Đất, nằm trong vùng có thể ở được quanh sao chủ. Phát hiện mới cung cấp bằng chứng thuyết phục nhất chứng minh những hành tinh có thành phần và nhiệt độ tương tự Trái Đất với tiềm năng hỗ trợ sự sống, có thể tồn tại bên ngoài hệ Mặt Trời.

Trong bài báo công bố hôm 16/7 trên tạp chí Science, nhóm nghiên cứu đứng đầu là Collin Cherubim, nhà khoa học hành tinh tại Đại học Harvard, phát hiện khí heli thoát ra từ bầu khí quyển của LHS 1140 b, hành tinh đá ngoài hệ Mặt Trời cách Trái Đất khoảng 48 năm ánh sáng. Được phát hiện vào năm 2017, LHS 1140 b có khối lượng lớn gấp 5 lần Trái Đất hơn 5 lần và bán kính lớn hơn 1,7 lần. Hành tinh này quay quanh một ngôi sao lùn đỏ có khối lượng và kích thước bằng khoảng 1/5 Mặt Trời và mát hơn đáng kể. Đặc biệt, LHS 1140 b nằm trong vùng ở được của ngôi sao với nhiệt độ và điều kiện thích hợp để nước lỏng tồn tại trên bề mặt hành tinh.

Giới thiên văn đã phát hiện hàng nghìn hành tinh ngoài hệ Mặt Trời, bao gồm một số hành tinh đá nằm trong vùng ở được quanh sao chủ, nhưng xác định những hành tinh đó có khí quyển hay không vẫn là thách thức lớn. Mô hình lý thuyết của Cherubim và đồng nghiệp dự đoán khí heli ở tầng thượng quyển của LHS 1140 b đang dần thoát vào không gian. Để kiểm chứng, họ sử dụng quang phổ kế WINERED ở Đài quan sát Las Campanas trên sa mạc Atacama của Chile để theo dõi LHS 1140 b và hành tinh khác cùng hệ vào một đêm tháng 9/2024 khi cả hai di chuyển phía trước sao chủ.

Theo Science Alert, các nhà nghiên cứu nhận thấy một số bước sóng ánh sáng bị khí quyển hành tinh hấp thụ. Họ phát hiện dấu hiệu LHS 1140 b có khí quyển giàu heli và khí này đang thoát vào không gian ở tốc độ hàng trăm nghìn kilogram mỗi giây. Dòng khí thoát ra bị nung nóng tới hơn 4.700 độ C, có khả năng chịu ảnh hưởng của gió sao hoặc tương tác từ giữa hành tinh và ngôi sao. Điều khiến nhóm nghiên cứu ngạc nhiên là LHS 1140 b vẫn còn khí quyển sau hơn 3 tỷ năm.

Các nhà khoa học suy đoán ngoài heli, có những khí khác trong khí quyển của LHS 1140 b và một phần bầu khí quyển bị mất đi do bức xạ sao. Tuy nhiên, ngôi sao lùn đỏ trong hệ đã 6 tỷ năm và hoạt động bức xạ cực đoan bắt đầu dịu đi. Dù một phần khí helium đang từ từ thoát đi theo thời gian, nhóm nghiên cứu hy vọng hành tinh LHS 1140 b vẫn sẽ giữ được bầu khí quyển.

Kết quả nghiên cứu của Cherubim và đồng nghiệp cho thấy, tìm kiếm khí thoát ra bằng thiết bị quan sát trên mặt đất có thể trở thành công cụ quan trọng để nghiên cứu khí quyển của hành tinh đá ngoài hệ Mặt Trời. Cherubim chia sẻ, ông muốn xác định toàn bộ thành phần bầu khí quyển của LHS 1140 b và tìm hiểu hành tinh có đại dương bao phủ bề mặt hoặc đặc điểm nào khác liên quan đến sự sống hay không. Nhóm nghiên cứu cũng sẽ sử dụng mô hình máy tính để tìm kiếm những hành tinh tương tự.

An Khang tổng hợp

Mảnh thiên thạch rơi xuống nhà dân hé lộ nguồn gốc sự sốngThiên thạch nặng hơn 1 kg rơi qua mái một ngôi nhà ở bang New ...
18/07/2026

Mảnh thiên thạch rơi xuống nhà dân hé lộ nguồn gốc sự sống
Thiên thạch nặng hơn 1 kg rơi qua mái một ngôi nhà ở bang New Jersey có thể hé lộ nguồn gốc của sự sống trên Trái Đất.

Theo Space, vào ngày 16/7/2024, một thiên thạch lao ngang qua bầu trời kèm theo tiếng nổ siêu thanh làm rung chuyển thành phố New York trước khi mảnh vỡ của nó rơi xuống ngôi nhà ở thị trấn Hillsborough, New Jersey. Trong nghiên cứu công bố hôm 15/7 trên tạp chí Science Advances, các nhà khoa học quốc tế suy đoán thiên thạch này có thể đến từ bề mặt tiểu hành tinh chứa nước muối lỏng, giúp cung cấp manh mối về nguồn gốc sự sống trên Trái Đất.

Sau khi lao qua khí quyển Trái Đất và nóng lên, rơi xuyên qua nóc nhà và trần phòng ngủ, thiên thạch vỡ thành nhiều mảnh, bốc ra mùi lưu huỳnh nồng nặc. Theo nhà thiên văn học Peter Jenniskens ở Viện SETI và Trung tâm Nghiên cứu Ames của NASA, tác giả chính của nghiên cứu, chủ nhà không chỉ nhanh chóng thu thập mảnh vỡ mà còn đeo găng tay và bảo vệ những viên đá trong lọ riêng, nhờ đó mẫu vật đặc biệt tinh khiết và nguyên vẹn do không bị ô nhiễm bởi dầu hoặc hơi ẩm từ tay. Sau đó, chủ nhà đã liên lạc với Hiệp hội Thiên thạch Mỹ để gửi mẫu vật.

Mike Zolensky, nhà nghiên cứu thiên thạch tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA, phụ trách phân tích mảnh vỡ. Zolensky và đồng nghiệp phát hiện thiên thạch chứa đầy axit amin và các hợp chất hữu cơ tạo ra từ phản ứng hóa học với khoáng chất trong đá.

Nhóm nghiên cứu xếp loại mẫu vật thuộc nhóm chondrite carbon CM2, là loại thiên thạch nguyên thủy hình thành trong hệ Mặt Trời thuở sơ khai. Tuy nhiên, thiên thạch CM2 thường đến từ tiểu hành tinh mẹ chưa bị biến đổi đáng kể bởi nước. Một loại thiên thạch khác gọi là CM1 có nguồn gốc từ tiểu hành tinh chứa nước. Thiên thạch Hillsborough không phù hợp hoàn toàn với bất kỳ loại nào. Các nhà nghiên cứu tìm thấy bằng chứng tiểu hành tinh mẹ của nó có nước, do đó họ phân loại tảng đá là CM1/2. Đây là thiên thạch thứ hai thuộc nhóm này được phát hiện trên Trái Đất.

Nhóm nghiên cứu còn thu thập nhiều hạt muối nhỏ bên trong thiên thạch và kết luận nó có thể đến từ khu vực có nước lỏng bay hơi và muối tích tụ gần bề mặt tiểu hành tinh mẹ. Kết quả phân tích ban đầu chỉ ra axit amin trong mẫu vật hình thành trên tiểu hành tinh mẹ nhờ phản ứng hóa học ở môi trường mặn. Nước muối tạo điều kiện cho phosphate tồn tại trong dung dịch, thúc đẩy phản ứng hóa học giữa các hợp chất hữu cơ và kết tủa khoáng chất.

Theo Phys.org, thiên thạch Hillsborough chứa 1,8% carbon và 0,07% nitơ. Theo nhà hóa học vũ trụ Queenie Chan ở Đại học Royal Holloway, London, Anh và nhà hóa sinh Nana Ogawa ở Cơ quan khoa học và công nghệ hải dương - địa cầu Nhật Bản, nghiên cứu đồng vị carbon và nitơ cho thấy các chondrite carbon nguyên thủy, bao gồm loại CM, đã mang vật chất hữu cơ đến Trái Đất sơ khai. Nhà sinh học vũ trụ Danny Glavin ở Trung tâm bay vũ trụ Goddard của NASA tại Greenbelt, Maryland, và đồng nghiệp cũng kết luận nhờ cung cấp axit amin, axit carboxylic và những phân tử hữu cơ hòa tan khác, các thiên thạch CM có thể đóng góp vào kho dự trữ tiền sinh học trước khi sự sống xuất hiện trên Trái Đất.

Nhờ thông tin từ người dân và hình ảnh từ camera trên khắp miền đông Mỹ, nhóm nghiên cứu có thể ghép nối dữ liệu về quỹ đạo và tốc độ của thiên thạch. Họ phát hiện nó đến từ khu vực phía trong vành đai tiểu hành tinh giữa quỹ đạo của Sao Hỏa và Sao Mộc.

Theo CNN, các nhà nghiên cứu đang làm việc để xác định những khoáng chất muối trong thiên thạch Hillsborough và so sánh chúng với mẫu vật thu thập từ tiểu hành tinh Bennu và Ryugu trong nhiệm vụ OSIRIS-REx năm 2020 của NASA và nhiệm vụ Hayabusa2 năm 2019 của Nhật Bản. Hiện nay, mảnh vỡ của thiên thạch Hillsborough đang được bảo quản tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ ở New York.

An Khang tổng hợp

Ngôi nhà hai tầng ở Bắc Ninh đổ sậpNgôi nhà hai tầng trên đường Lê Lợi, phường Bắc Giang đổ sập khi công trình liền kề đ...
09/07/2026

Ngôi nhà hai tầng ở Bắc Ninh đổ sậpNgôi nhà hai tầng trên đường Lê Lợi, phường Bắc Giang đổ sập khi công trình liền kề đang được phá dỡ để chuẩn bị xây mới, sáng 9/7/2026.

Thức đến 3h sáng săn Milky Way ở Côn ĐảoKhoảng 21h, Diễn Phi, 29 tuổi, cùng vài người bạn chuẩn bị chân máy, đèn pin, nư...
04/06/2026

Thức đến 3h sáng săn Milky Way ở Côn Đảo
Khoảng 21h, Diễn Phi, 29 tuổi, cùng vài người bạn chuẩn bị chân máy, đèn pin, nước uống và đồ ăn nhẹ, hướng về điểm săn Milky Way.

Phi cho biết, tại Côn Đảo, những địa điểm săn Milky Way (dải Ngân Hà) được nhiều người lựa chọn gồm Bãi Nhát, Mũi Cá Mập, bãi Lò Vôi, khu vực An Hội sau 23h, cung đường Tây Bắc, mũi Tàu Bể hoặc mũi Chân Chim.

Phần lớn những nơi này đều nằm xa khu dân cư, ít ánh sáng nhân tạo và có tầm nhìn rộng ra biển.

Sau khi chọn vị trí, dựng máy và kiểm tra thời tiết, cả nhóm ngồi chờ giữa khoảng tối gần như tuyệt đối của bờ biển. Tiếng sóng kéo dài suốt nhiều giờ, gió biển càng về khuya càng mạnh. Đến khoảng 2-3h sáng, phần lõi dải Ngân Hà bắt đầu nhô lên từ phía Đông Nam.

"Khoảnh khắc nhìn thấy dải sáng hiện lên giữa bầu trời tối khiến mình thấy đáng để thức trắng", Phi nói.

Sinh ra và lớn lên ở Côn Đảo, Phi cho biết điều đặc biệt nhất ở đây không chỉ nằm ở biển xanh hay những cung đường ven biển, mà còn ở những khoảng trời đủ tối để nhìn thấy hàng triệu ngôi sao bằng mắt thường.

Theo anh, Côn Đảo là một trong số ít nơi còn giữ được điều kiện lý tưởng để săn Milky Way nhờ ít ô nhiễm ánh sáng và có nhiều góc nhìn rộng về phía Nam, Đông Nam - hướng xuất hiện phần lõi Ngân Hà vào mùa hè.

Dải Ngân Hà thực tế xuất hiện quanh năm, nhưng thời điểm dễ quan sát nhất tại Việt Nam thường kéo dài từ tháng 3 đến hết mùa hè. Đây là lúc phần trung tâm của thiên hà hiện rõ hơn và có thể quan sát bằng mắt thường nếu thời tiết thuận lợi.

"Nhiều người nghĩ phải lên núi cao hoặc đi rất xa mới thấy được Milky Way, thực tế, chỉ cần đủ tối là có thể nhìn thấy", Phi nói.

Theo kinh nghiệm của chàng trai 29 tuổi, yếu tố quan trọng nhất không phải máy ảnh mà là thời điểm. Để săn được dải sao, anh thường chọn những đêm gần như không có trăng, khoảng từ ngày 25 âm lịch đến mùng 5 tháng sau.

"Chỉ cần trăng sáng là gần như không thấy gì nữa", anh nói.

Thời tiết cũng quyết định phần lớn thành công của chuyến đi. Trước mỗi lần săn sao, Phi và nhóm bạn thường kiểm tra độ che phủ mây bởi chỉ cần nhiều mây hoặc sương mù, khả năng quan sát sẽ giảm đáng kể.

"Săn sao thực chất là một chuyến đi xuyên đêm. Có hôm phải chờ từ tối đến gần sáng mới thấy phần lõi xuất hiện", Phi nói.

Một lưu ý khác là không nên đi một mình. Theo Phi, phần lớn các điểm săn sao đẹp đều nằm xa khu dân cư, địa hình ven biển hoặc mỏm đá ban đêm khá trơn trượt, gió lớn và tối hoàn toàn.

"Đi từ hai đến ba người trở lên sẽ an toàn hơn. Mọi người cũng có thể hỗ trợ nhau dựng máy, tạo ánh sáng tiền cảnh hoặc thay phiên đứng vào khung hình", anh nói.

Hoàng Yến
Ảnh: Diễn Phi

Băng giá xuất hiện trên đỉnh FansipanNhiệt độ khoảng -2 độ C sáng 7/1 khiến băng giá kết dày, bám trên các tán cây, lan ...
09/01/2026

Băng giá xuất hiện trên đỉnh Fansipan
Nhiệt độ khoảng -2 độ C sáng 7/1 khiến băng giá kết dày, bám trên các tán cây, lan can, mái đá và bậc thềm quanh quần thể tâm linh trên đỉnh Fansipan.

Miền Bắc đang chìm trong đợt rét kéo dài với nền nhiệt giảm sâu trên diện rộng. Sáng sớm nay, ngày 7/1, vào khoảng 6h, đỉnh Fansipan (Sa Pa) ghi nhận nhiệt độ có lúc xuống tới -3 độ C.

Không khí lạnh mạnh khiến băng giá xuất hiện dày đặc, phủ trắng cây cối, lối đi và các công trình trên đỉnh núi.

Lớp băng trắng xóa bao trùm 'nóc nhà Đông Dương' tạo nên khung cảnh mùa đông ấn tượng, khiến nhiều du khách thích thú.

Từ tháng 12/2025, đỉnh núi cao nhất Việt Nam đã đón vài đợt sương muối, băng tuyết phủ dày. Hôm 18/12, trên đỉnh Fansipan từng xuất hiện tuyết rơi nhẹ, Sáng 25/12, lớp băng dày phủ kín lối đi, mái đá và khu vực cột cờ.

Theo quan sát của nhân viên cáp treo Sun World Fansipan Legend, thời tiết năm 2026 có nhiều điểm tương tự với những năm tuyết phủ dày như 2019, 2021, tuyết rơi nhỏ nhưng rơi nhiều và phủ dày.

Đỉnh Fansipan là một trong những điểm du lịch hiếm hoi ở nước ta xuất hiện băng giá vào mùa đông, thu hút hàng nghìn du khách mỗi năm. Theo dự báo, không khí lạnh đang tăng cường nên có khả năng tiếp tục xuất hiện băng giá trong những ngày tới.

Duk Sun

'Săn' siêu trăng ở Đà LạtBộ ảnh siêu trăng bên tháp truyền hình do nhiếp ảnh gia Sam Sam thực hiện vào đầu tháng 1 gây ấ...
08/01/2026

'Săn' siêu trăng ở Đà Lạt
Bộ ảnh siêu trăng bên tháp truyền hình do nhiếp ảnh gia Sam Sam thực hiện vào đầu tháng 1 gây ấn tượng với người xem nhờ các góc nhìn như ''siêu thực''.

18h15 ngày 3/1, anh Sam Sam, sống tại Đà Lạt, lắp ống kính tele vào máy ảnh, đặt giá đỡ và chờ đợi trước cổng nhà thờ An Bình trên đường Triệu Việt Vương để "săn'' siêu trăng.

Đà Lạt mùa đông, nắng tắt nhanh, bóng tối phủ lên con dốc trước nhà thờ. Từ vị trí này, anh Sam hướng ống kính về đồi Robin - nơi đặt tháp truyền hình Đà Lạt mới, với kỳ vọng bắt trọn khoảnh khắc trăng lên bên công trình biểu tượng. Theo anh Sam, đây là hướng chụp thông thoáng, ăng-ten trở thành tiền cảnh vừa đủ, không che khuất chủ thể.

Quá trình "săn" trăng bắt đầu từ nhiều giờ trước. Anh khảo sát địa điểm từ ban ngày, căn chỉnh góc chụp và thông số để sẵn sàng bấm máy khi trăng lên. Khoảng 15 phút chờ trăng nhô từ chân lên đỉnh tháp là thời khắc hồi hộp nhất, anh cho biết.

Thời tiết Đà Lạt thất thường, mây mù có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Khi trời chuyển tím sẫm, hơi sương bắt đầu bám ống kính, nhiếp ảnh gia vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Từ một vệt sáng mờ sau rặng đồi, "siêu trăng sói" dần hiện lên tròn đầy, ánh vàng nhạt nổi bật trên nền trời cao nguyên. Trong vài phút khi trăng còn thấp và có kích thước lớn, anh bấm máy liên tục để ghi lại khoảnh khắc.

Sam cho biết các bức ảnh được chụp trong khoảng 30 phút, bắt đầu từ 20h ngày 3/1, ghi lại khoảnh khắc Mặt Trăng xuất hiện, dần dần tiến lại gần và lên trên đỉnh tháp.

Bộ ảnh "Siêu trăng ở tháp truyền hình Đà Lạt" sau đó được đăng tải trên mạng xã hội, thu hút nhiều bình luận và chia sẻ. Một số ý kiến nhận xét màu sắc và bố cục cho người xem cảm giác tác phẩm như được tạo bằng trí tuệ nhân tạo.

"Dịp lễ tôi cũng lên Đà Lạt ngắm siêu trăng, do không quen địa hình nên không chụp được những bức ảnh ưng ý", một người dùng bình luận. Trước đó, anh Sam từng ghi lại nhiều khoảnh khắc siêu trăng tại Đà Lạt trong năm 2025.

Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), trăng tròn đầu tiên của năm 2026 là siêu trăng sói, xảy ra khi Mặt Trăng ở vị trí cận điểm gần Trái Đất nhất trên quỹ đạo. Theo tờ Time and Date, ở phương Tây, trăng tròn tháng 1 được gọi là "trăng sói" do thời điểm này người dân vùng rừng núi thường nghe tiếng sói hú nhiều hơn.

Chia sẻ kinh nghiệm, anh Sam Sam cho biết để "canh" được siêu trăng, người chụp cần theo dõi trước lịch thiên văn để nắm chính xác ngày, giờ trăng mọc và vị trí trăng trên đường chân trời. Việc khảo sát địa điểm từ ban ngày giúp xác định hướng chụp, tiền cảnh và tránh các vật cản như cây cối, nhà cao tầng. Ngoài ra, anh gợi ý sử dụng ống kính tiêu cự dài, chân máy chắc chắn và đến sớm hơn thời điểm trăng mọc ít nhất 30 - 60 phút để có đủ thời gian chuẩn bị, đồng thời giữ tâm thế kiên nhẫn vì thời tiết có thể thay đổi rất nhanh.

Ngoài săn trăng, du khách đến Đà Lạt dịp đầu năm có thể trải nghiệm săn sương mây trên các ngọn đồi quanh thành phố giữa không gian se lạnh. Thời điểm này, mai anh đào cũng bắt đầu nở rộ dọc nhiều tuyến đường và khu vực ven đô, tạo nên cảnh sắc riêng của Đà Lạt, thu hút đông đảo người yêu thiên nhiên và nhiếp ảnh.

Tuấn Anh

Address

188/3 Phan Văn Trị, Phường 11, Quận Bình Thạnh
Ho Chi Minh City
700000

Telephone

+84909195856

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Thế Giới Của Những Điều Kỳ Thú Lạ Kỳ posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share