Phật hiểu Phật thương

11/04/2026

Pháp thoại: "Ngủ hay thức"
Thuyết giảng: Thượng tọa Thích Thiện Xuân.
Ngày: 11/04/2026
Tại: Tu Viện Như Giác, Củ Chi, TP. HCM.
Live stream: Mani Media.

23/02/2026

23/02/2026

LỜI DẠY CỐT TỦY CỦA MỘT BẬC THẦY CHỨNG ĐẮC.

Hòa thượng Tomo đã nói :

"Trước khi có thể giúp người khác, ta hãy tự giúp mình. Trước khi xứng đáng ngồi trên tòa Như Lai giảng pháp, ta hãy kết thảm cỏ ngồi trong động đá để quán tưởng về sự vô thường, lý vô ngã. Trước khi bước vào đời để cứu giúp chúng sinh ta hãy quay vào bên trong để nghe tiếng gọi của Chân Tâm, và chỉ khi đã chứng được sự thanh tịnh tuyệt đối ta mới có thể nhập thế gian mà không sợ sa ngã.

Một người đang chết đuối không thể cứu một người khác cũng đang chết đuối. Một người mù không thể dẫn dắt một kẻ đui. Đừng hấp tấp lo giúp đỡ kẻ khác khi chính mình chưa giúp đỡ nổi cho mình.

Làm sao ta có thể biết chắc rằng sự giúp đỡ đó hoàn toàn không vụ lợi? Làm sao ta biết rằng mình không tự lừa dối mình? Một việc làm cao đẹp tự nó chỉ có nghĩa khi nó được làm bởi cái tâm vị tha chân thật. Nếu không cố gắng đạt đến mục đích là thoát khổ thì những nghi thức chỉ là sợi dây trói buộc.

Lời ta khuyên bảo chỉ là những âm thanh trống rỗng. Hãy tập trung năng lực để suy gẫm, quán tưởng về việc giải thoát, đừng lo lắng về nơi ăn chốn ở vì nó chỉ là ràng buộc. Đừng quan tâm về chứng đắc vì nó chỉ là ảo tưởng. Chỉ khi nào bước vào cuộc đời, làm mọi việc mà không thấy mình đang làm, không thấy có chúng sinh được cứu độ, không thấy mình và chúng sinh có sự khác biệt thì đó mới là vô ngã.

Nếu con không để bị vướng mắc, không để bị mong cầu sở đắc một điều gì thì con sẽ hiểu được điều ta nói: 'Vào đời nhưng không rời Tự Tánh, nhập thế nhưng không rời Niết Bàn...'".

Trích trong "Đường mây qua xứ tuyết" - Lama Anagarika Govinda - Dịch giả Nguyên Phong

20/02/2026

[GÓC KỂ CHUYỆN]
NGỌN ĐÈN BƠ KHÔNG THỂ TẮT

“Trong tất cả các phương pháp tích lũy công đức nhờ bố thí, cúng dường đèn bơ chỉ đứng ngay sau cúng dường Tsok.”

- Chagdud Tulku Rinpoche

Vào thời Đức Phật, vua A Xà Thế có lần đã cúng dường nhiều thùng dầu để đốt đèn dâng cúng Đức Phật ở Tịnh xá Kỳ Hoàn. Có một bà già rất nghèo, có tâm chí thành muốn cúng dường Đức Phật mà không có tiền. Bà thấy vua A Xà Thế làm công đức như vậy, rất lấy làm cảm kích. Bà đi xin được hai tiền, liền đến nhà hàng mua dầu. Chủ hàng hỏi: “Bà rất nghèo túng, xin được hai tiền, sao không mua đồ ăn mà lại mua dầu?”. Bà già đáp rằng: “Tôi nghe ở đời gặp Đức Phật rất khó, vạn kiếp mới được một lần. Tôi nay may mắn được sinh đời Phật, mà chưa có dịp cúng dường. Ngày nay tôi thấy vua làm việc đại công đức, tôi tuy cùng khổ, cũng muốn cúng dường ngọn đèn để làm căn bản cho đời sau”. Lúc bấy giờ người chủ quán cảm phục chí nguyện của bà già, liền đong cho thêm ba tiền thành ra năm tiền dầu. Bà đến trước Đức Phật thắp đèn lên, tự nghĩ dầu thắp không quá nửa đêm, bà phát nguyện rằng:

- Con không có gì cúng dâng Phật, ngoại trừ cây đèn nhỏ này. Nhưng do sự cúng dường này, mong cho con đời sau có trí tuệ. Mong cho con giải thoát tất cả hữu tình ra khỏi bóng tối ngu si. Mong cho con tịnh hóa tất cả những cấu uế chướng ngại của họ, và đưa họ đến giải thoát.

Đêm ấy tất cả các ngọn đèn của vua cúng dường, có ngọn tắt, có ngọn đỏ. Riêng ngọn đèn của bà lão thì chiếu sáng hơn các ngọn đèn khác, suốt đêm không tắt, dầu lại không hao.

Đến sáng, ngọn đèn của bà lão vẫn tiếp tục cháy, khi tôn giả Mục Kiền Liên đi thâu lại những cây đèn. Khi trông thấy ngọn đèn còn cháy sáng, đầy dầu và bấc mới, ngài nghĩ: “Không lý gì để cho cây đèn này vẫn cháy vào ban ngày,” và ngài cố thổi tắt. Nhưng cây đèn vẫn cháy. Ngài lấy tay bóp, lấy y chụp lên cho nó tắt, mà nó vẫn tiếp tục cháy sáng. Đức Phật vẫn nhìn ngài từ lúc đầu, và bảo:

- Mục Kiền Liên, có phải ông muốn dập tắt ngọn đèn ấy không? Ông không làm được đâu. Ông không di chuyển được nó, chứ đừng nói là dập cho nó tắt. Nếu ông đem được bốn biển mà tưới lên cây đèn này, nó vẫn không tắt được, tại sao? Vì cây đèn này đã được đốt lên để dâng cúng với tất cả niềm sùng kính, và với tâm trí thanh tịnh. Chính động cơ ấy đã làm cho nó có công đức vô cùng.

|▪︎ Sưu tầm 🍀

01/01/2026

BÀI CỰC NGẮN: Hãy duy trì tâm thái giản đơn

Mọi hiện tượng của sinh tử và Niết bàn xuất hiện như một cầu vồng, và cũng như một cầu vồng, chúng không có bất kỳ một hiện hữu thật có nào. Một khi bạn nhận ra chân tánh của thực tại, nó trống không và đồng thời xuất hiện như thế giới hiện tượng, tâm bạn sẽ thôi chịu sự chi phối của vô minh. Nếu bạn biết cách để cho những tư tưởng của bạn tự tan biến khi chúng xuất hiện, chúng sẽ vụt qua tâm bạn như một cánh chim lướt trên bầu trời – không để lại dấu vết nào.

Hãy duy trì trạng thái giản đơn đó. Nếu bạn gặp được hạnh phúc, thành công, thịnh vượng hay những hoàn cảnh thuận lợi khác, hãy coi chúng như những giấc mộng và ảo ảnh, và đừng bám luyến vào chúng. Nếu bạn lâm vào cảnh bệnh tật, bị vu khống, nghèo khổ hay những thử thách vật chất và tinh thần khác, bạn chớ mất can đảm mà hãy khơi dậy lòng bi mẫn của bạn và phát triển ước nguyện là qua sự đau khổ của bạn, những nỗi khổ của tất cả chúng sinh có thể bị cạn kiệt. Dù xảy ra bất kỳ tình huống nào, đừng đắm mình trong sự phấn khích hay đau đớn, mà hãy tự do và thoải mái trong sự thanh thản không thể bị lay chuyển.

~ Trích “HÀNH TRÌNH ĐI TỚI GIÁC NGỘ: Cuộc Đời và Thế giới của Khyentse Rinpoche, Đạo Sư Tâm linh Tây Tạng”, Matthieu Ricard

21/12/2025

TÔN GIẢ BẠC CÂU LA _ ĐỆ NHẤT HẠNH VÔ BỆNH

Vua A Dục sau khi tin kính Tam bảo, được Tôn giả Da-xá giới thiệu Tôn giả Ưu-ba-cúc-đa là người chứng A-la-hán đã lâu, hiện đang thuyết pháp cho đại chúng tại núi Ưu-đà. Vua liền sửa soạn xe kiệu để đến đó lễ bái. Tôn giả Ưu-ba-cúc-đa nghĩ thầm:

- Chỗ của ta nhỏ hẹp, không chứa được nhiều người, ta nên đến chỗ quốc vương thì phải hơn.

Thế là Tôn giả đến thành Hoa Thị. Đức vua hay tin vô cùng hoan hỷ, ra lệnh cho dân chúng quét dọn đường sá, thắp hương, rải hoa, thổi kèn tấu nhạc và chính mình đích thân cùng quần thần ra tiếp đón Tôn giả. Vừa gặp ngài, vua liền sụp lạy, chí thành chiêm ngưỡng không rời mắt. Vua nói:

- Đại Thánh, con tuy thân làm vua được tự tại khoái lạc, nhưng chưa bao giờ vui bằng được gặp Tôn giả hôm nay.

Vì quá cao hứng, vua bèn nói kệ:

Phật tuy nhập tịch định

Ngài nay bổ xứ sanh

Giờ mong nghe giáo pháp

Con sẽ tùy thuận học.

Tôn giả rờ đầu vua, đáp kệ:

Cần cẩn trọng chớ nên phóng dật,

Vương vị phú quý khó bảo toàn.

Tất cả rồi sẽ đều hoại diệt,

Không gì thường trụ mãi thế gian.

Tam bảo khó gặp, vua nay gặp,

Phải cúng dường hoài chớ bỏ quên.

Vua thỉnh Tôn giả vào cung, tự nâng ngài lên tòa báu, thưa rằng:

- Đại Thánh, những nơi Phật từng dừng ở và đi qua, con đều muốn xây tháp, để tăng trưởng niềm tin của chúng sanh.

Tôn giả khen ngợi:

- Lành thay! Lành thay! Bây giờ ta sẽ dẫn vua đi xem những nơi ấy.

Vua bèn thống lãnh bốn bộ binh đồng loạt lên đường cùng Tôn giả. Bắt đầu từ vườn Lâm-tì-ni nơi Phật đản sanh thẳng đến thành Câu-thi-na nơi Phật nhập diệt. Sau khi nghe đến sự tích Phật Niết-bàn, vua đau khổ té xỉu, phải dùng nước lạnh rưới vào mặt mới tỉnh lại. Vua bèn xây tháp ở từng nơi và bố thí trăm ngàn lượng vàng, sau đó mới rời chỗ.

Tôn giả Ưu-ba-cúc-đa lại kể cho vua nghe về những tháp xá lợi của năm trăm A-la-hán. Vua cũng đều lễ bái, cúng dường vàng ròng. Cuối cùng đến tháp của Tôn giả Bạc-câu-la, vua nói:

- Tháp này có công đức gì không?

Tôn giả đáp:

- Đại vương! Đức Phật nói vị này không hề bệnh tật, vì trước chín mươi mốt kiếp, sau thời Phật Tỳ-bà-thi nhập diệt, Bạc-câu-la trú trong một ngôi chùa thấy những người giàu có quý tộc đến chùa cúng dường chúng Tăng. Lúc ấy, ông uống rượu say, đang nằm trên giường, nghĩ bụng: “Ta rất nghèo khó, nên bố thí gì bây giờ? Ta vừa có được một trái ha-lê-lặc, có thể trị bệnh mắt, đau đầu hoặc bí tiểu. Nếu chúng Tăng có ai mắc bệnh, ta có thể bố thí để trị bệnh”. Tôn giả bèn đánh kiền chùy, báo muốn bố thí dược phẩm. Bấy giờ có một Tỳ-kheo đầu rất đau, đến xin trái ha-lê-lặc để trị bệnh. Người khán bệnh liền đem trái ha-lê-lặc của Bạc-câu-la đưa cho Tỳ-kheo kia. Tỳ-kheo dùng xong, lành bệnh. Nhân cớ này, trong suốt chín mươi mốt kiếp, Bạc-câu-la dù sanh trên trời hay trong nhân gian đều không hề bệnh tật.

Kiếp cuối cùng này, ông sanh trong nhà Bà-la-môn, mẹ mất sớm, cha lấy vợ kế. Bạc-câu-la còn thơ, thấy mẹ kế làm bánh liền đòi. Mẹ kế vốn tánh tình không tốt, rất ghét con chồng, đem Bạc-câu-la bỏ vào lò chiên bánh, lửa cháy rất mạnh, bà còn lấy chảo chiên bằng đáy đặt lên trên. Người cha từ ngoài về, kiếm con khắp nơi chẳng ra, cuối cùng mới biết đang ở trong lò. Dĩ nhiên chú bé không hề hấn gì.

Về sau, có lần mẹ kế đang nấu thịt, Bạc-câu-la lại đến đòi ăn. Mẹ kế tức giận, quăng chú vô nồi. Nước trong nồi sôi sục nhưng không cách gì làm chú nát nhừ. Người cha lại tìm khắp nơi không thấy phải lớn tiếng kêu:

- Con trai ta ơi! Con ở đâu?

Bạc-câu-la ở trong nồi ứng tiếng đáp, người cha mới vội vàng kéo con ra, mà chú chẳng bị thương chút nào. Cuối cùng, một hôm mẹ kế ra bờ sông, Bạc-câu-la lại nắm chéo áo bà chạy theo. Người mẹ giận quá, nói:

- Mày rốt cuộc là yêu quái gì mà đốt mà nấu không chịu chết hử?

Rồi ném chú xuống sông. Chưa bao lâu, một con cá lớn bơi tới nuốt chú vào bụng. Do có phước báo, chú không chết.

Một người đánh cá câu được con cá này, mang ra chợ bán. Nhưng vì đòi giá quá cao, chẳng ai mua được. Đến chiều, cá sắp ươn thì vừa gặp cha Bạc-câu-la ra chợ. Thấy cá, ông bèn nghĩ: “Con cá này nhiều thịt mà lại sắp ươn, chắc không đắt lắm, ta có thể mua về”. Rồi ông trả tiền, đem cá về nhà.

Về đến nhà, ông lấy dao bén mổ bụng cá. Bạc-câu-la trong bụng cá kêu to:

- Cha! Cẩn thận nha! Đừng làm con bị thương đó!

Người cha mừng quá, mổ bụng cá ôm con ra.

Bạc-câu-la lớn lên theo Phật xuất gia, chứng quả A-la-hán, đầy đủ công đức, sống đến một trăm sáu mươi tuổi mà chẳng hề bệnh hoạn, dù chỉ đau đầu hay cảm sốt. Ngài là người rất tri túc, rất ít mong cầu, thích sống an nhàn, vắng lặng, không dạy ai một câu kệ.

Vua nghe chuyện của ngài rồi, chỉ cúng tháp ngài một đồng tiền. Quan tể tướng ngạc nhiên hỏi:

- Năm trăm vị đều là A-la-hán, vì sao chỉ cúng vị này có một đồng?

Vua đáp:

- Vì ông ta chỉ tự độ mà không độ người.

Kết quả tháp thần cũng không chịu nhận đồng bạc cúng dường này, trả lại cho vua. Tể tướng nói:

- Thật là thiểu dục! Ngay một đồng cũng không nhận, huống là nhiều tiền.

Vua A Dục cúng dường tháp Phật và chư Thanh văn xong, rất hoan hỷ chắp tay nói kệ:

Cúng dường tế tự trăm ngàn lần,

Mới đủ sanh làm người thế gian.

Nay ta đã được làm người sẵn,

Chẳng nên để đời người qua suông.

Ta may gặp ruộng phước quý báu,

Nhân đây tu tạo nghiệp tốt lành.

Đem tài sản không bền nguy hiểm,

Tu tạo phước kiên cố trường tồn.

Ta xây tháp xá lợi của Phật,

Để cõi Diêm Phù được trang nghiêm.

Giống như trời bềnh bồng mây trắng,

Dùng làm đẹp đẽ cõi hư không.

Vua nói kệ xong, đảnh lễ tháp của chư Thánh nhân rồi đi.
____________
(Theo Phó Pháp Tạng Nhân Duyên Truyện do Phàm Phu dịch Hán)

Hạnh Huệ dịch🌿

06/12/2025

Tất cả chúng sanh đều mang trong mình hạt giống từ bi.

🌿🌿🌿

04/11/2025

LẦM LỖI - LỖI LẦM
___

Trong ngôn ngữ tiếng Việt hai chữ lầm lỗi và lỗi lầm điều được sử dụng với hàm nghĩa như nhau. Điều có nghĩa nói về một điều gì đó ta đã làm gây ra tổn thương cho mình và cho người thông qua ý nghĩ, lời nói và hành động.

Nhìn sâu vào chữ này ta thấy rất thú vị và càng kính quí tổ tiên của chúng ta đã sáng tạo ra con chữ đầy tuệ giác và từ bi này.

Lỗi Lầm có nghĩa là chúng ta làm ra lỗi vì bị lầm. Nếu chúng ta không lầm thì sẽ không có lỗi.

Người kia làm ra lỗi cũng là do họ bị lầm, nếu người kia không lầm thì người kia cũng không gây ra lỗi.

Mà vì sao chúng ta lầm?

Dưới cái nhìn thiền quán ta sẽ thấy được rằng chúng ta lầm vì chúng ta quá tin vào cái thấy, cái nghe, cái hiểu của mình. Chúng ta quá tin vào tri giác của mình. Chúng ta không biết rằng tri giác của chúng ta cũng thường hay rất sai lầm.

Ta tin vào cái thấy sai của tri giác vì thế khi ta nói hoặc làm thì không khỏi tránh gây ra lỗi.

Lỗi là do lầm.

Vậy muốn hết lỗi thì ta phải không còn bị lầm nữa.

Muốn không bị lầm thì ta phải tập nhìn thực tại như nó đang là, không thêm và không bớt những thành kiến, định kiến, hiểu biết, kinh nghiệm quá khứ của ta vào...

Khi hiểu được chiều sâu ý nghĩa của chữ Lỗi Lầm rồi thì trong ta bắt đầu phát khởi tình thương và sự tha thứ.

Ta thương những người phạm lỗi. Ta tha thứ cho những người mắc phải những lỗi lầm. Bởi vì ta hiểu được rằng ta mắc phải lỗi là do ta bị lầm. họ mắc phải lỗi là do họ cũng lầm. Họ mắc phải lỗi là họ chưa biết cách nhìn thực tại như nó đang là...

Và nguồn gốc mọi sự lầm lỗi ấy điều bắt nguồn đầu tiên ở tâm, ở cách ta tư duy nhìn nhận vấn đề.

Do đó trong thiền môn có bài kệ tụng như thế này

“Bao nhiêu lầm lỗi cũng do tâm

Tâm tịnh còn đâu dấu lỗi lầm

Sám hối xong rồi lòng nhẹ nhõm

Ngàn xưa mây bạc vẫn thong dong.”

Tất cả những lầm lỗi đều do tâm phân biệt gây ra, nay ta tập nhìn mọi vật với tâm không phân biệt, với tâm vô niệm, thấy vạn vật đến đi như nó đang là không thêm, bớt thì tự nhiên tâm thức sẽ trở về nguồn thành tịnh của chính nó.

Ngay nơi thanh tịnh của tâm thức, nơi đó hoàn toàn vắng bặt dấu của lỗi lầm, đúng sai, hơn thua, phải quấy, chính tà...

Cũng ngay nơi thanh tịnh, sáng ngời, vô niệm ấy của tâm thức “ngàn xưa mây bạc vẫn thong dong...”

Tiếng Việt Thật Tuyệt Vời!

~~Trích từ sách: Tiếng Việt Dưới Cái Nhìn Thiền Quán hay Minh Triết Trong Tiếng Việt.
- Tác giả: Pháp Nhật
🌿🌿🌿

19/09/2025

Nam Mô Nhiên Đăng Cổ Phật🙏🙏🙏

Nhiên Đăng Cổ Phật (tiếng Phạn là Dipankara hay Dipanikara) là vị Phật thứ tư trong danh sách 28 vị Phật. Nhiên – một từ Hán-Việt – nghĩa đốt cháy, Đăng là cây đèn. Nhiên Đăng Cổ Phật cũng có khi được gọi Nhiên Đăng Phật (燃燈仏), Đính Quang Phật (錠光, “Đính” là cái chân đèn).

Trong Đại trí độ luận, đức Nhiên Đăng Cổ Phật khi đản sinh, chung quanh thân sáng như đèn, cho nên gọi là Nhiên Đăng Thái tử. Khi thành Phật cũng gọi là Nhiên Đăng, xưa gọi tên là Đính Quang Phật.

Ở các chùa Việt Nam và Trung Quốc, Nhiên Đăng Cổ Phật thường được thờ chung với Phật Thích-ca Mâu-Ni và Phật Di-Lặc trong bộ tượng Tam thế Phật, nghĩa là các vị Phật thời quá khứ, hiện tại và vị lai (trong đó Phật Nhiên Đăng đại diện cho chư Phật trong quá khứ, Phật Thích-Ca là vị Phật thời hiện tại và Phật Di-Lặc tượng trưng cho chư Phật thời vị lai).

Nhiên Ðăng Phật chính là vị cổ Phật từng sống cách thời đại chúng ta vô lượng kiếp. Ðức Phật Nhiên Đăng là vị Phật đầu tiên của 24 vị Phật trước đức Phật lịch sử Thích-ca Mâu-Ni. Tương truyền dưới thời Nhiên Ðăng Phật thì đức Thích-Ca là một nhà sư khổ hạnh tên là Thiện Huệ (s: sumedha). Với thiên nhãn thông, Nhiên Ðăng Phật nhận ra Thiện Huệ sẽ thành Phật dưới tên Cồ-Đàm (gautama) và thụ kí cho Thiện Huệ. Phật Nhiên Ðăng được xem là vị Phật quan trọng trong các vị trước Thích-Ca. Ngài là vị đại diện cho Phật quá khứ tương tự như trường hợp Di-Lặc được xem là đại diện cho Phật vị lai.

Danh hiệu Phật theo Phạn văn là Dipamkara, dịch âm là “Đề hòa yết la”. Cũng còn dịch tên là Đính quang Phật. Tên Nhiên Đăng là dịch theo ý.

Trong Phật giáo đây là một trong những vị cổ Phật đời quá khứ. Tương truyền rằng: lúc sinh thời, thân thể ngài tỏa rực sáng như đèn nên mới gọi tên là Nhiên Đăng. Sau khi Ngài thành Phật cũng lấy tên gọi ấy làm hiệu.

Trong truyền thuyết Phật Giáo có kể rằng: Khi Phật Thích Ca còn sống trong đời quá khứ, tên tiền kiếp của ngài gọi là Nho Đồng. Khi ấy Phật Nhiên Đăng đang làm giáo chủ tại thế. Một hôm Nho Đồng gặp một người con gái tên gọi Cù Gi, trong tay nàng cầm bảy bông sen xanh. Nho Đồng thích lắm liền lấy 500 tiền vàng nài nỉ xin được mua lại năm bông. Cù gi thấy anh ta trả giá quá cao thì cho là kỳ quái bèn tò mò hỏi:

- Anh mua sen xanh làm gì thế?

Nho Đồng đáp:

- Để đi cúng Phật!

Nghe rồi Cù Gi cũng hoan hỷ lắm liền buộc riêng hai bông rồi nhờ Nho Đồng mang đi cúng Phật giúp mình. Nho Đồng đến nơi Phật Nhiên Đăng cúng dâng Phật hai bó sen xanh, lại thấy đường đi lầy lội dễ làm vấy bẩn chân Phật, mới vội vàng cởi áo trên mình trải lên vũng lội nhưng vẫn chưa đủ phủ kín, Nho Đồng bèn cắt tóc phủ hết chỗ lội để Phật bước đi khỏi lấm. Phật Nhiên Đăng thấy sự thành kính của Nho Đồng bèn bảo:

- Bởi ngươi đã có công đức kính Phật như vậy, nên sau này trải qua 91 kiếp tứ ngươi nhất định thành Phật tên hiệu là Thích Ca Văn Như Lai!

Nhiên Ðăng Cổ Phật từng sống cách thời đại chúng ta vô lượng vô biên bất khả tư nghì a tăng kì kiếp. Ðức Phật này là vị đầu tiên trong số 24 vị Phật đã thọ ký cho các tiền thân của đức Phật Thích-ca Mâu-ni.

Để biểu thị cuộc đời bản sinh của Phật Đà, đã có rất nhiều tranh tượng lấy đề tài này để phản ánh hình tượng của Phật Nhiên Đăng. Theo truyền thuyết, thân Phật Nhiên Ðăng cao "80 trượng", giáo hóa 84.000 vị A-la-hán, Ngài sống 100.000 năm. Tháp đựng xá-lị Phật Nhiên Ðăng cao 36 do-tuần (15–20 km).

Nam mô Đức Nhiên Đăng Cổ Phật
🙏🙏🙏

Chú thích:
Kiếp tứ: hay còn gọi là Kiếp ba. Nghĩa thực là sự hiện diện của một con sóng nước. Nghĩa bóng để ví với một kiếp người – Nghĩa là đời người cũng chỉ như con sóng nước, còn lại tan biến trong khoảnh khắc để nhường chỗ cho đợt sóng sau. Phật giáo quan niệm kiếp gồm nhiều năm tháng, có phân ra đại kiếp, trung kiếp và tiểu kiếp.

18/09/2025

| PHÁP NGỮ GIÁC NGỘ |

02/09/2025

Trong Kinh Pháp Cú số 54, Đức Phật đã dạy: Người Phật tử giữ đúng ngũ giới, siêng năng bố thí, nhờ đó mà danh thơm tiếng tốt, được mọi người xa gần đều quý mến. Bởi chỉ có hương người đức hạnh mới ngược chiều gió toả khắp mọi phương trời.
Hương các loài hoa thơm

Không bay ngược chiều gió

Nhưng hương người đức hạnh

Ngược gió khắp tung bay

Chỉ có bậc chân nhân

Toả khắp mọi phương trời

(Kinh Pháp Cú số 54)🌿

Kinh Pháp Cú số 54 khởi nguồn khi Đức Phật ngụ tại chùa Kỳ Viên, nước Xá-vệ trong một kỳ giảng pháp có liên quan đến một câu hỏi của Tôn giả A-nan.

Một buổi chiều nọ, Tôn giả A-nan đang ngồi một mình, Ngài suy nghĩ: Hương thơm của thân cây, của bông hoa, của rễ cây, các loại hương thơm đều bay theo chiều gió mà lan rộng ra, chẳng biết có mùi hương nào vừa bay theo chiều gió, lại vừa ngược với chiều gió hay không? Chẳng biết có hương thơm nào toả rộng bát ngát khắp nơi không?

Tôn giả A-nan không tự mình tìm câu trả lời mà Ngài đến bên Đức Phật xin được Phật giải đáp cho. Đức Phật nói: Này A-nan, thí dụ như có người Quy y Tam bảo, Phật, Pháp và Tăng hành trì đầy đủ năm giới tại gia, tỏ ra rộng rãi trong việc bố thí cúng dường, người ấy thật có đức hạnh và đáng khen ngợi, danh tiếng người này sẽ lan rộng ra khắp chốn và các Tỳ-kheo, các Bà la môn, cả những người bình thường ai ai cũng đều khen ngợi người ấy dầu người ấy cư trú ở bất cứ nơi nào.

🌿Lời bàn:
Muốn trở thành một người đức hạnh, người ấy đối với bản thân phải luôn luôn biết nhìn kỹ những lỗi nhỏ nhặt của mình để khắc phục; phải biết thực tập nhìn sâu để thấy sự thật nơi mọi vấn đề qua hình tượng; phải biết nghe sâu để hiểu sự thực của mọi vấn đề qua ngôn ngữ, âm thanh; phải biết ngửi sâu để hiểu sự thực của mọi vấn đề qua hương thơm; phải biết nếm sâu để hiểu sự thực của mọi vấn đề qua mùi vị; phải biết tiếp xúc sâu để hiểu được sự thực của mọi vấn đề qua xúc giác; phải biết suy nghĩ sâu để hiểu được sự thực của mọi vấn đề qua tâm ý và phải biết sống khoan dung, độ lượng đối với những ai đã từng làm cho mình khốn đốn, khổ đau.

Và hơn thế, mọi hành xử hay ẩn tàng đều vì lợi ích chung mà không phải vì bản thân. Ai thực tập được như vậy là người đức hạnh, là người sống có đạo và đang đi ở trong chánh đạo. Người ấy không tranh người để ngồi trên mà thường ngồi trên người; không tranh người để đứng trước mà thường đứng trước người.

Trong Kinh Pháp Cú, phẩm Phật Đà, Đức Phật đã dạy:

Không làm mọi điều ác
Thành tựu các hạnh lành
Tâm ý giữ trong sạch
Chính lời chư Phật dạy.

Quả thật, chỉ cần làm được những điều đơn giản ấy thì hiện đời ta được an vui, mà đời sau cũng được viên mãn ý nguyện.
Không làm các điều ác, bao gồm tất cả các hành vi dù nhỏ mà có thể gây tổn hại đến người khác hoặc chúng sinh. Người ta thường nghĩ, chỉ có những việc lớn như gây thương tích, giết hại,…hoặc làm tổn thương đến đời sống, danh dự, hạnh phúc,… của người chung quanh thì mới gọi là việc ác; nhưng việc nhỏ như: sống phóng túng, buông lung, dùng lời khiếm nhã, ác ý, vu oan,… chẳng lẽ lại không hề gì?

Lại có người nghĩ, vì hoàn cảnh sống của bản thân khó khăn, chẳng hạn như nghèo khó, rất ít thời gian,… nên khó làm được “điều lành lớn” để có công đức, đức hạnh nên không cố gắng “thành tựu các hạnh lành”. Nhưng chúng ta cần ghi nhớ lời dạy của Đức Phật trong Kinh Pháp Cú, phẩm Ác:

Chớ chê khinh điều thiện
Cho rằng “Chưa đến mình”
Như nước nhỏ từng giọt,
Rồi bình cũng đầy tràn.
Người trí chứa đầy thiện,
Do chất chứa dần dần.

Một lời nói khiêm nhu, hòa nhã, thiện lành, tùy hỷ với mọi người cũng là một điều lành mà ai ai cũng có thể làm tốt được. Đức Phật đã căn dặn rất kỹ:

Hãy gấp làm điều lành,
Ngăn tâm làm điều ác.
Ai chậm làm việc lành,
Ý ưa thích việc ác.

Khuyên dạy về hương đức hạnh cần thiết cho mỗi người, Đức Phật đã từng nhắc lại lời dạy của mình trong rất nhiều kinh điển. Đức hạnh đó được xây dựng nên từ sự khép mình vào giới luật trong cuộc sống đời thường. Chính nhờ giới luật mà đức hạnh được vun bồi, là nguồn sinh lực của Tăng già, là kim chỉ nam cho sự sinh hoạt Tăng đoàn và giữ vững hạnh lành cho Phật tử tại gia và cộng đồng xã hội nhân loại. Đó chính là ý nghĩa của hương đức hạnh của người trì giới.

Đúng như vậy, các mùi hương đều bay theo chiều gió, chỉ có “giới” hương mới có thể ngược gió mà bay khắp mười phương. Người Phật tử giữ đúng ngũ giới, siêng năng bố thí, nhờ đó mà danh thơm tiếng tốt, được mọi người xa gần đều quý mến. Khi đã “Không làm mọi điều ác – Thành tựu các hạnh lành” thì tâm ta sẽ luôn trong sáng, an tịnh trước mọi cám dỗ, mọi cấu uế của đời sống. Thực tập hành trì, chúng ta sẽ phát huy nhân cách phạm hạnh được viên mãn, ngõ hầu đạt đến an lạc giải thoát.

[Lời Phật Dạy]

01/08/2025

Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật.

"Đàn ông hay đàn bà được sinh ra trong thế giới này
Thì đều tuyệt vời cả
Bởi vì tất cả các con đều được làm thân người.
Ngày hôm nay sẽ tuyệt vời hơn
Nếu như con biết giữ Giới Hạnh, theo Pháp
Và thực hành những việc làm Thiện nghiệp
Thì các con đã hoàn thành thực sự mục đích của đời người."
🙏🙏🙏