24/04/2026
EUROPEJSKIE CENTRUM MUZYKI KRZYSZTOFA PENDERECKIEGO W LUSŁAWICACH Z TYTUŁEM ZNAKU DZIEDZICTWA EUROPEJSKIEGO
W środę 22 kwietnia 2026 roku Znak Dziedzictwa Europejskiego (European Heritage Label; EHL) świętował ważny jubileusz podczas ceremonii European Heritage Label 2026, obchodząc 15 lat inicjatywy i oficjalnie witając Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach w rosnącej wspólnocie, która obecnie liczy 80 miejsc w ponad 250 lokalizacjach w całej Europie. 🇪🇺
Uroczystość odbyła się w Brukseli (Belgia), w Muzeum Sztuki i Historii. Ceremonia EHL 2026 była flagowym wydarzeniem Znaku Dziedzictwa Europejskiego i stanowiła zwieńczenie procesu selekcji 2025 ogłoszonego wcześniej w tym roku. Wydarzenie otworzył wykład inauguracyjny Glenna Micallefa, Komisarza ds. Sprawiedliwości Międzypokoleniowej, Młodzieży, Kultury i Sportu. Spotkanie zgromadziło posłów do Parlamentu Europejskiego, przedstawicieli instytucji europejskich, ekspertów ds. dziedzictwa kulturowego, interesariuszy, a także przedstawicieli Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego: Ilonę Suchecką, p.o. dyrektora, i Paulinę Podżus, głównego specjalistę ds. publikacji i promocji, oraz reprezentujące Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego – organ współprowadzący ECM KP – Iwona Gibas, Członek Zarządu Województwa Małopolskiego, i Monikę Gubałę, Dyrektor Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Komisarz ds. Sprawiedliwości Międzypokoleniowej, Młodzieży, Kultury i Sportu, Glenn Micallef, przemawiając na wydarzeniu, powiedział:
💬 „Te 13 nowo nagrodzonych miejsc ucieleśnia to, co najlepsze w Znaku Dziedzictwa Europejskiego (EHL). Odzwierciedlają bogactwo naszej wspólnej historii, każde z nich oznacza ważny etap w budowaniu zaangażowanego, poinformowanego i patrzącego w przyszłość społeczeństwa, zakorzenionego w wartościach europejskich, które cenimy. W czasach wielkich zmian i zakłóceń dziedzictwo nas zakotwicza. Pomaga nam zrozumieć, skąd pochodzimy, nadaje sens temu, gdzie jesteśmy dziś, i inspiruje nas do budowania wspólnoty jutra. Nie powinniśmy nigdy nie doceniać znaczenia i potencjału tych miejsc: pomagają obywatelom łączyć się ze swoją tożsamością i dostrzegać wspólną historię w miejscach, które EHL wyróżnia”.
Z rąk Europosła Bogdan Zdrojewski, Wiceprzewodniczącego Komisji Kultury i Edukacji (CULT) w Parlamencie Europejskim, Znak Dziedzictwa Europejskiego odebrały Dyrektor Ilona Suchecka, Marszałek Iwona Gibas oraz Dyrektor Monika Gubała. Przyznania prestiżowego tytułu Europejskiemu Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach pogratulowała również Marta Cienkowska, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dziękując European Commission, społeczności Znaku Dziedzictwa Europejskiego oraz przedstawicielom instytucji prowadzących ECM KP, Ilona Suchecka powiedziała:
💬 „(…) Dzisiejsze wydarzenie jest czymś więcej niż uroczystym aktem. To dla nas symbol wspólnych wartości, historii i tożsamości, które łączą nas jako Europejczyków. Znak Dziedzictwa Europejskiego nie tylko upamiętnia miejsca o szczególnym znaczeniu dla historii naszego kontynentu, ale przede wszystkim przypomina o ideach, które budowały i nadal budują Europę, o solidarności, wolności, dialogu oraz wzajemnym szacunku.
Dla Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach to wyróżnienie jest szczególne ważne. Muzyka, będąca uniwersalnym językiem ponad granicami, od zawsze odgrywała rolę mostu między kulturami i narodami. Dziedzictwo, które reprezentujemy, nie jest zamknięte w przeszłości, ale żyje, rozwija się i inspiruje kolejne pokolenia. Krzysztof Penderecki wierzył, że kultura, a szczególnie muzyka, ma moc przekraczania granic, budowania mostów i tworzenia wspólnoty ponad podziałami. To właśnie ten duch towarzyszy nam każdego dnia i znajduje odzwierciedlenie w naszej misji.
Przyjmując to wyróżnienie, czujemy nie tylko dumę, ale także odpowiedzialność. Odpowiedzialność za pielęgnowanie pamięci, za edukację oraz za budowanie przestrzeni dialogu, w której różnorodność staje się siłą, a nie podziałem.
Chciałabym w tym miejscu wyrazić wdzięczność wszystkim, którzy przyczynili się do tego sukcesu: współpracownikom, partnerom, artystom, a także instytucjom europejskim, które wspierają inicjatywy promujące wspólne dziedzictwo. Niech dzisiejsza ceremonia będzie dla nas wszystkich inspiracją do dalszego działania oraz do umacniania europejskiej wspólnoty poprzez kulturę, edukację i współpracę ponad granicami. (…)”.
Program wieczoru obejmował występy artystyczne z trzech obiektów EHL oraz kilka wystaw poszczególnych miejsc, a wydarzenie zakończyło się kolacją galową, będącą zarówno momentem uznania, jak i perspektywicznym świętowaniem wspólnego europejskiego dziedzictwa. Selekcja 2025 roku objęła 13 nowych miejsc, które odzwierciedlają różnorodność i głębię wspólnej europejskiej historii oraz krajobrazu kulturowego: Landeszeughaus Graz (Austria), Domain & Royal Museum of Mariemont (Belgia), Provadia Salt-Production and Urban Centre (Bułgaria), Free Speech Space (Czechy), Pader Urban River Landscape (Niemcy), La Nau Cultural Centre (Hiszpania), Industrial Heritage of Varkaus (Finlandia), Rashi of Troyes – Places of Remembrance (Francja), Places of Peace (Portugalia, Hiszpania, Węgry, Słowacja, Chorwacja, Bułgaria), Bosco delle Querce (Włochy), Katakumby św. Pawła (Malta), Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego (Polska) oraz Lagar Velho Rockshelter (Portugalia).
Wybrane przez niezależną komisję ekspertów spośród listy 21 kandydatów miejsca wyróżniają się nie tylko znaczeniem historycznym, lecz także zaangażowaniem w edukację, działalność na rzecz społeczności i promowanie wartości europejskich, szczególnie wśród młodszych pokoleń.
Od momentu powstania EHL rozrosła się do 80 miejsc w 23 krajach europejskich, tworząc żywe muzeum Europy, które odzwierciedla zarówno różnorodność jej historii, jak i jedność jej wartości. Te miejsca świadczą o zmaganiach i osiągnięciach, przeszłych konfliktach i trwałym pokoju, ucieleśniając zasady godności ludzkiej, demokracji, wolności, równości, rządów prawa i praw człowieka.
Poza znaczeniem historycznym są to dynamiczne przestrzenie zaangażowania, oferujące wystawy, warsztaty, oprowadzania, przedstawienia i programy edukacyjne mające na celu wspieranie dialogu i krytycznej refleksji, szczególnie wśród młodszej publiczności. W ten sposób pokazują, że wspólne dziedzictwo Europy nie jest statycznym spadkiem, lecz ciągłym procesem wymiany, interpretacji i odnowy.
Znak Dziedzictwa Europejskiego jest inicjatywą Komisji Europejskiej, wspieraną w ramach programu Kultura i Kreatywność (Creative Europe) i realizowaną we współpracy z uczestniczącymi państwami członkowskimi. Od 2011 roku Komisja Europejska konsekwentnie wspiera rozwój EHL jako flagowej inicjatywy, wzmacniając widoczność wspólnego dziedzictwa Europy i przybliżając jego opowieści obywatelom w całej Europie.
tekst: EHL Bureau, ECM KP
foto: © BR&U Agency