European Labour Mobility Congress

21/05/2026

Dwa lata temu Europejski Instytut Mobilności Pracy zorganizował w Warszawie konferencję „EU Cross- Border Service Providers: In Harmony with Law” — wydarzenie, które część uczestników żartobliwie nazywa dziś „ELMC 7.5”.

To był moment pomiędzy kolejnymi edycjami Kongresu, kiedy postanowiliśmy na chwilę zatrzymać się i zastanowić nad dalszym kierunkiem - zarówno merytorycznym, jak i organizacyjnym.

Z perspektywy czasu okazało się jednak, że konferencja stała się czymś więcej.

Po raz pierwszy proporcje uczestników z Polski i zagranicy były niemal równe. To był także moment stopniowego przejścia z EKMP do ELMC oraz coraz bardziej międzynarodowej formuły komunikacji i dyskusji wokół mobilności pracy i usług transgranicznych.

W Warszawie spotkali się partnerzy, instytucje i eksperci, którzy do dziś pozostają częścią społeczności ELMC - przedstawiciele Ministerstwo Rozwoju i Technologii MRiT, , PIP, Fragomen, Contrain czy Polskiego Stowarzyszenia Opieki Domowej. Niektórzy uczestnicy pojawili się wtedy po raz pierwszy, a później wracali już jako partnerzy, prelegenci i współtwórcy kolejnych edycji wydarzeń ELMI.

Patrząc dziś na program „In Harmony with Law”, trudno nie zauważyć, że wiele tematów, które pojawiły się wtedy w dyskusjach tj. delegowanie, mobilność pracy, AI, opieka domowa, obywatele państw trzecich czy przyszłość jednolitego rynku — stało się jeszcze ważniejszych podczas i .

Czasami bardziej kameralne formaty pozwalają na inny rodzaj rozmowy, networkingu i wymiany doświadczeń. A czasami pomagają też wyznaczyć kierunek tego, co wydarzy się później.

Co ciekawe, dwa lata później znów dyskutujemy o dalszym kierunku ELMC- nie tylko merytorycznym, ale również lokalizacyjnym.

Warszawa? Kraków? A może zupełnie nowe miejsce?

📸 Kilka ujęć z „In Harmony with Law” poniżej

19/05/2026

📸 Rejestracja i networking podczas

Europejski Kongres Mobilności Pracy to nie tylko sesje, warsztaty i debaty eksperckie, ale również przestrzeń do rozmów pomiędzy przedstawicielami różnych państw, branż i środowisk.

Przez dwa dni w Warszawie uczestnicy z całej Europy, a także z pozostałych kontynentów, wymieniali doświadczenia, dyskutowali o praktycznych wyzwaniach i kontynuowali rozmowy rozpoczęte podczas paneli.

Wiele wartościowych kontaktów i dyskusji zaczynało się już przy rejestracji, trwało podczas przerw kawowych i przenosiło się do kolejnych części Kongresu łącząc ekspertów, instytucje, biznes i praktyków zajmujących się mobilnością pracy oraz świadczeniem usług transgranicznych w Europie.

Kilka ujęć ze strefy rejestracji i networkingu poniżej

13/05/2026

📸 MOBILECARE na
"Polityczne rekomendacje i praktyczne rozwiązania dla opieki typu live-in w obliczu zmian demograficznych. - No Staff, No Pay, No Way to Care!”

Jedna z najbardziej inspirujących i jednocześnie najtrudniejszych dyskusji podczas dnia warsztatowego dotyczyła przyszłości opieki domowej w starzejącej się Europie.

Jak jednocześnie zapewnić godną opiekę seniorom, uczciwe warunki pracy opiekunom i finansową dostępność opieki dla rodzin?

Dyskusja zorganizowana w ramach finansowanego przez UE projektu MOBILECARE została współtworzona przez Cecilię Jornod i moderowana przez Marka Benio. W sesji udział wzięły Rebeca Dragos, Ada Zaorska i Radmila Obrenovic, a publiczność aktywnie uczestniczyła w całej debacie.

Jednym z głównych tematów była szara strefa w sektorze opieki. Eksperci zwracali uwagę, że praca nierejestrowana wynika przede wszystkim z wysokich kosztów opieki dla rodzin przy jednoczesnym niewystarczającym wsparciu publicznym. Rebeca Dragos wskazywała na znaczenie ulg podatkowych, bonów opiekuńczych i uproszczenia procedur administracyjnych.

Radmila Obrenovic zaproponowała, by składki emerytalne opiekunek migrujących były odprowadzane w państwach ich pochodzenia według lokalnych stawek. Mogłoby to ograniczyć koszty dla rodzin i jednocześnie zmniejszyć ryzyko „znikania” opiekunek pomiędzy systemami emerytalnymi lub w szarej strefie.

Bardzo osobisty wymiar miało wystąpienie Ady Zaorskiej, która opowiadała o kobietach wyjeżdżających do pracy za granicę nie tylko z powodów ekonomicznych, ale również uciekających przed egzekucją długów, często zaciągniętych przez byłych partnerów lub mężów. Ada przedstawiła przykłady opiekunek, które dzięki niemieckiej procedurze upadłości konsumenckiej mogły wrócić do legalnej pracy i zacząć ponownie odprowadzać składki emerytalne.

Kolejnym ważnym tematem był problem rozróżnienia czasu pracy i czasu wolnego w opiece całodobowej. Dyskutowano zarówno o modelach wspólnotowych, jak i o rosnącej roli dziennych ośrodków dla seniorów — nazwanych podczas dyskusji „przedszkolami dla seniorów” — które pozwalają opiekunom odzyskać choć część normalnego rytmu dnia.

Jedna konkluzja wybrzmiała szczególnie mocno: nie istnieją proste rozwiązania bardzo złożonych problemów.

Jak podsumował Marek Benio:

„Strzeżcie się ludzi oferujących proste rozwiązania bardzo skomplikowanych problemów.”

Sesja odbyła się pod patronatem Polskiego Stowarzyszenia Opieki Domowej , które od lat angażuje się w debatę na temat jakości, dostępności i przyszłości usług opieki domowej w Polsce i Europie.

📸 Kilka ujęć z tej części programu poniżej

11/05/2026

Dyskusja o delegowaniu pracowników, mobilności pracy i przyszłości jednolitego rynku usług trwa także po .

W najnowszym odcinku podcastu „Szczyt Europy” Polskiego Radia i TVN24 Stefan Schwarz oraz dr Marcin Kiełbasa rozmawiają o planowanej rewizji unijnych przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz o nowych barierach wpływających na delegowanie pracowników i działalność usługową w UE.

To rozwinięcie wielu tematów poruszanych podczas tegorocznego Kongresu — od konkurencyjności europejskich usługodawców po rosnące obciążenia administracyjne i przyszłość swobody świadczenia usług w Europie.

🎧 Podcast dostępny poniżej.
https://www.polskieradio.pl/podcasty/szczyt-europy/delegowanie-problemow-kolejne-uderzenie-w-polskie-firmy

06/05/2026

Wracamy do drugiego dnia i jednej z najbardziej praktycznych dyskusji Kongresu: „Intra-EU Service Provision in Practice – National Updates and Takeaways”, moderowanej przez Marka Benio.

Poprosiliśmy młodych prawników z Włoch, Niderlandów i Polski o wskazanie nowych rozwiązań prawnych i administracyjnych wpływających na świadczenie usług transgranicznych w praktyce. Z tej ekspresowej analizy wyłonił się obraz Europy coraz bardziej niejednorodnej. Formalnie swoboda świadczenia usług obowiązuje w całej UE. W praktyce każde państwo filtruje ją przez własne priorytety i systemy administracyjne.

🇮🇹 Włochy
pokazała, że największe bariery dla delegujących firm coraz częściej wynikają nie z wynagrodzeń czy układów zbiorowych, lecz z obowiązków BHP. Dla małej firmy wykonującej prosty montaż na budowie koszt wdrożenia dokumentacji BHP może wynosić ok. 11 tys. euro. Włochy wprowadziły także nowy system licencji punktowej („patente a crediti”) dla firm budowlanych.

omówił obowiązkową kasę budowlaną Casa Edile, wymagającą od pracodawców odprowadzania 8–10% wynagrodzeń (a w przypadku agencji pracy tymczasowej nawet 12%). Zwrócił również uwagę na chaos związany z funkcjonowaniem ok. 800–900 układów zbiorowych.

🇳🇱 Niderlandy
mówił o nowych rozwiązaniach mających przeciwdziałać pozornemu delegowaniu, szczególnie pracowników z państw trzecich. Holenderska inspekcja pracy coraz ściślej współpracuje z organami migracyjnymi, co rodzi pytania o brak realnego rozdzielenia kontroli prawa pracy i przepisów migracyjnych.

🇵🇱 Polska
zwrócił uwagę na rosnący paradoks: państwo, które przez lata broniło swobody świadczenia usług, samo zaczyna tworzyć nowe bariery dla usługodawców. Dotyczy to m.in. problemów wizowych dla obywateli państw trzecich oraz nowych wymogów dotyczących zezwoleń na pracę dla pracowników delegowanych.

Jeden wniosek wybrzmiał szczególnie mocno: dzisiejsze bariery coraz rzadziej wynikają z otwartego podważania swobód traktatowych. Coraz częściej powstają poprzez szczegółowe regulacje krajowe i praktyki administracyjne.

📸 Kilka ujęć z tej części programu poniżej

04/05/2026

Niedawno wracaliśmy do pierwszej sesji w podsumowaniach i w relacji zdjęciowej.

Dziś zapraszamy do obejrzenia całej dyskusji:
„Barriers down: jak uwolnić swobodę świadczenia usług od barier i odzyskać konkurencyjność?”

W rozmowie udział wzięli:
Marcin Kiełbasa, Nadia Winiarska, Grzegorz Marciniszyn, Stefan Schwarz oraz Przemysław Schmidt.

Sesja pod patronatem Koalicji Polskich Eksporterów Usług.

🎬 Nagranie poniżej ⬇️

1 like. "Barriers down: jak uwolnić swobodę świadczenia usług? | ELMC 2026"

30/04/2026

Wracamy do i przypominamy drugi dzień Kongresu - tym razem w kilku ujęciach z części warsztatowej.

Tradycyjnie drugi dzień otwiera sesja pytań do ekspertów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Poprzedził ją wykład wprowadzający profesora Daniela Eryka Lacha pt. “Twelve goes Thirteen?” zgłębiający różnice między dwoma przypadkami, w których pomimo przekraczania granic wewnętrznych UE stosujemy polskie ustawodawstwo o ubezpieczeniach społecznych: (czasowego) delegowania i pracy w dwóch lub więcej państwach członkowskich. Później zaledwie godzina na pytania do ZUS. Ten warsztat mógłby spokojnie trwać cały dzień i kto wie czy w przyszłym roku go tak nie zaplanujemy?

Tegoroczny Kongres odbywał się tradycyjnie pod honorowym patronatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ale na tym nigdy się nie kończy — ZUS wspiera nas merytorycznie od pierwszego Kongresu w 2013 roku. W tym roku nie było inaczej. Było intensywniej. Na scenie czworo znakomitych ekspertów z Departamentu Ubezpieczeń Międzynarodowych – pani Marta Pardyka – poza danymi o liczbie wydanych dokumentów A1 z podziałem na branże, obywatelstwo, czy podstawę wydania (delegowanie, praca w dwóch krajach, a może porozumienie wyjątkowe…), poznaliśmy też dane o liczbie wycofanych A1:

2023 – 326
2024 – 951
2025 – 1154

To nadal 0,136% - odrobinę ponad promil wszystkich wydanych dokumentów, ale zarówno liczba, jak i odsetek rośnie. Ciekawe, dlaczego? Przy nieco ponad tysiącu dokumentów warto byłoby się przyjrzeć przyczynom. Pani Pardyka poradziła też, jak odpowiadać na pytania w kwestionariuszu wniosku o wydanie dokumentu A1.

Nikt tak dobrze nie odpowiada na pytania o delegowanie jak TSUE – tym razem w przeglądzie trzech nowych orzeczeń przygotowanych przez pana Tomasza Potaczałę z ZUS-u. Sprawa A. p-ko GKV Spitzenverband dotyczyła wliczania do proporcji czasu pracy wykonywanej w dwóch państwach członkowskich także pracy wykonywanej w państwach trzecich. Zupełnie inna sprawa Hakamp odpowiadała na pytanie o okres referencyjny, w którym proporcje czasu pracy w poszczególnych państwach członkowskich należy badać. I w końcu sprawa Team Power Europe odnosiła się do pojęcia normalnej działalności nie będącej wyłącznie działalnością administracyjną w państwie wysyłającym – w tym przypadku – w Bułgarii w sytuacji, gdy mamy do czynienia z agencją pracy tymczasowej.

Przez dwa miesiące zbieraliśmy pytania do ZUS od uczestników Kongresu – zawsze możemy liczyć na przygotowanie wnikliwych odpowiedzi na pytania zadane przed Kongresem. Tym razem odpowiadał pan Krzysztof Delert Urban i nie starczyło czasu na wszystkie. Mimo presji czasu, w zaplanowanym podsumowaniu dyrektora Departamentu Ubezpieczeń Międzynarodowych ZUS, pana doktora Andrzeja Szybkie, znalazło się miejsce na ważną kwestię wydawania poświadczeń A1 dla delegowanych studentów poniżej 26 roku życia, zatrudnionych na zlecenie, którzy pomimo wyłączenia z obowiązku ubezpieczeniowego podlegają ustawodawstwu tego państwa, które ich z ubezpieczenia wyłącza.

ZUS obiecał dogrywkę, a organizatorzy Kongresu – więcej czasu dla ZUS w 2027 roku. Przy takich ekspertach zawsze pozostanie niedosyt i kolejne pytania. Uczestnicy Kongresu mogą zapoznać się z odpowiedziami w prezentacjach przygotowanych przez ekspertów ZUS-u.

📸 Poniżej kilka ujęć z tej części programu

29/04/2026

🎬 Rozpoczynamy publikację wybranych wystąpień i rozmów z .

Na początek rozmowa z Mary Veronicą Tovšak Pleterski z Komisji Europejskiej dotycząca przyszłości jednolitego rynku usług oraz wyzwań związanych ze świadczeniem usług transgranicznych, mobilnością pracy i konkurencyjnością w Unii Europejskiej.

W trakcie rozmowy zwróciła uwagę na rosnącą świadomość w Komisji Europejskiej, szczególnie w ramach DG GROW, dotyczącą barier utrudniających świadczenie usług oraz niewykorzystanego potencjału gospodarczego, który się z nimi wiąże. Podkreśliła też, że wiele z tych barier powstaje na poziomie państw członkowskich i nie stanowi bezpośredniego naruszenia prawa UE, co w praktyce utrudnia ich eliminację.

W rozmowie pojawił się także wątek dobrych praktyk ograniczających obciążenia administracyjne oraz ich wdrażania w innych państwach członkowskich. Jak zaznaczono, tego typu rozwiązania mają charakter „miękkich” instrumentów zmiany i często napotykają na opór polityczny, mimo rekomendacji ekspertów.

🎬 Pełna rozmowa poniżej

Mary Veronica Tovšak Pleterski (European Commission) | Single Market for services | ELMC 2026

27/04/2026

📸 – Kolacja i Mid-Congress Party

Dziś wracamy do jednego z mniej formalnych, ale bardzo ważnych momentów naszego Kongresu.

Po intensywnym pierwszym dniu przyszedł czas na spokojniejsze rozmowy i spotkania w luźniejszej atmosferze. To wtedy uczestnicy, prelegenci i partnerzy mieli przestrzeń, żeby wymienić się doświadczeniami, wrócić do tematów poruszanych w trakcie dnia i po prostu się poznać.

Takie rozmowy często mają swój dalszy ciąg już poza sceną i oficjalnym programem.

23/04/2026

📸 Sesja III na

Jedna z najbardziej wymagających i nieoczywistych dyskusji Kongresu.

Wystąpienie „Freedom to provide services and labour mobility: some legal issues” prof. Herwiga Verschuerena nadało ton rozmowie, która od razu weszła w „szare strefy” prawa UE — tam, gdzie kończą się przepisy, a zaczyna orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE.

Sesja III na — Fakty, mity i kompromisy w świadczeniu usług w UE — pokazała skalę niepewności prawnej wokół delegowania pracowników, migracji i dostępu do rynków pracy, szczególnie w odniesieniu do obywateli państw trzecich.

🔍 Od koncepcji prawnych do praktyki:
Dyskusja pokazała, jak nieostre granice - między delegowaniem a migracją, tymczasowością a stałym prowadzeniem działalności czy zatrudnieniem w jednym lub wielu państwach - same w sobie stają się barierami dla swobody świadczenia usług.

Jednocześnie zwróciła uwagę na przykład obywateli Ukrainy w Polsce — od migracji wymuszonej wojną do długoterminowej obecności na rynku pracy. Wysoki poziom zatrudnienia współistnieje tu z niedopasowaniem kompetencji, a główną barierą pozostaje język. Co istotne — pracodawcy często wolniej niż pracownicy dostosowują się do tej zmiany.

🧩 Mity pod lupą:
Kamil Matuszczyk wskazał sektory pomijane w politykach publicznych. Opieka domowa pozostaje obszarem „tabu”, pozbawionym realnej reprezentacji, w przeciwieństwie do rolnictwa. Ta selektywna ślepota sprawia, że istotne potrzeby społeczne są zaspokajane nieformalnie i bez kosztu dla państwa.

zakwestionował jeden z najczęściej powtarzanych mitów — że cudzoziemcy „zabierają miejsca pracy”. Doświadczenie Brexitu pokazuje odwrotny mechanizm: próby uproszczenia dostępu do rynku pracy prowadzą w praktyce do większej złożoności i mniejszej dostępności. Podobne zjawiska obserwujemy w Polsce.

⚖️ Kompromisy w centrum:
podkreślił, że projektowanie regulacji w tym obszarze zawsze oznacza wybór między:
– jasnością a elastycznością
– regulacją a orzecznictwem
– ograniczeniami krajowymi a koordynacją na poziomie UE

Zbyt sztywne przepisy mogą hamować świadczenie usług, zbyt duża uznaniowość — prowadzić do fragmentacji rynku. Nawet pozornie proste rozwiązania — jak sztywne definicje „tymczasowości” — rodzą pytanie: czy wspierają swobodę świadczenia usług, czy ją ograniczają?

💡 Kluczowe pytanie:
Czy naprawdę chcemy systemu pozbawionego „szarych stref” — czy może są one, paradoksalnie, warunkiem funkcjonowania jednolitego rynku?

Sesję moderował Marek Benio.