18/09/2025
Późnym wieczorem 13 września zakończyła się kolejna edycja Festiwal Kryminału Retro „Kryminalny Magiel“ 2025. Szósta odsłona „Kryminalnego Magla” zgromadziła ponad 1000 uczestników biorących udział w ponad 20 wydarzeniach.
Jak co roku już w poprzedzający festiwal czwartek, 11 września, odbyły się pierwsze wydarzenia, którym patronowało Wydawnictwo Zakamarki. Najpierw wychowankowie gostyńskich przedszkoli (PM nr 3 i PM nr 4) wzięli udział w warsztatach detektywistycznych z Beatą Witoń na podstawie „Pamiętnika detektywa”. Następnie blisko 280 uczniów z okolicznych szkół podstawowych zgromadziło się w sali Gostyńskiego Ośrodka Kultury „Hutnik”, aby spotkać się z Martinem Widmarkiem, autorem popularnej serii „Biuro Detektywistyczne Lassego i Mai”. Z pomocą pisarza oraz jego tłumaczki, Agnieszki Stróżyk, dzieci same próbowały swoich sił w różnorodnych detektywistycznych aktywnościach. Nie zabrakło również pytań, które uczestnicy chętnie zadawali gościowi ze Szwecji.
W piątek, 12 września, już od rana odbywały się spotkania edukacyjne: z technikiem kryminalistyki (Zespół Szkół Rolniczych im. gen. J. Wybickiego w Grabonogu) oraz warsztaty komiksowe z Laurą Fornalik (Szkoła Podstawowa nr 3 w Gostyniu). O godz. 11 siedziba Sądu Rejonowego w Gostyniu stała się miejscem inscenizacji historycznej rozprawy sądowej. Ponadto przez cały dzień trwały spotkania autorskie w bibliotekach powiatowych: w Borku Wlkp., Pogorzeli, Piaskach, Pępowie oraz Krobi. Ważnym elementem piątkowego programu była również Gra miejska przygotowana przez Komendę Powiatową Policji w Gostyniu, w której młodzież mogła zmierzyć się z kryminalnymi zagadkami i sprawdzić swoje detektywistyczne umiejętności w przestrzeni miasta.
Główny dzień festiwalu – w tym roku przypadający 13 września – nie mógłby się odbyć bez pikniku edukacyjnego z udziałem służb mundurowych. Swoją pracę prezentowali – najpierw przy stoiskach, a następnie na scenie – przedstawiciele: Służba Więzienna z Rawicza, Izby Administracji Skarbowej z Poznania, Nadleśnictwo Piaski, Komenda Powiatowa Policji w Gostyniu, Strzelnica Gostyń Gun Culture oraz Centrum Medyczno-Szkoleniowe PKM. W międzyczasie odbywały się mistrzowskie warsztaty pisarskie z uznanym autorem kryminałów retro – Tomasz Duszyński. Na miejscu pojawił się również BookTruck Paranormalsi z Poznania!
Dużym zainteresowaniem cieszyły się pokazy strojów dziennych i wieczorowych z lat 20. i 30. w wykonaniu Grupy rekonstrukcji historycznej „Bluszcz”, która zaprosiła widzów do zabawy w poświęcone modzie bingo. Równolegle można było korzystać z rozmaitych atrakcji: wykonywać inspirowane powieściami detektywistycznymi prace plastyczne, wysłuchać teatrzyku kamishibai, składać modele samolotów czy wziąć udział w warsztatach czerpania papieru. Najmłodsi chętnie fotografowali się z biblioteczną sówką Bibi, „pereelowskim” milicjantem i jego owczarkiem niemieckim, maskotką gostyńskiej policji – Pyrkiem, a także sami wcielali się w więźniów czy braci Dalton.
Na scenie odbyła się również promocja piątego zeszytu z serii komiksów „Kotek i kot”, tym razem poświęconego hazardowi. Rysowniczka Laura Fornalik opowiadała m.in. o tym, że jej bohaterka Katharina nigdy jej się nie nudzi i że uwielbia planować stroje, w jakie ubierze ją w kolejnych odsłonach serii.
O godz. 16:30 odbył się panel dyskusyjny pt. „Retro kryminał okiem kobiety i mężczyzny” prowadzony przez Grzegorz Skorupski. Wzięli w nim udział autorzy piątkowych spotkań autorskich: Adam Podlewski, Nadia Szagdaj, Katarzyna Gacek i Joanna Jodełka. Wieloaspektowa dyskusja o kobiecej i męskiej perspektywie w literaturze nie przyniosła jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście tak bardzo się one różnią. O godz. 17 na scenie pojawiła się autorka podcastów true crime, Olga Herring, z którą rozmowę poprowadził dziennikarz i pisarz Szymon J. Wróbel.
Kolejnym punktem programu było spotkanie z królową polskiego kryminału, Katarzyna Bonda. Pisarka chętnie odpowiadała na pytania prowadzącego, podpisywała książki i rozmawiała z czytelnikami. W tym czasie scenę festiwalu uświetnił występ zespołu saksofonowego z Państwowa Szkoła Muzyczna I st. im. Józefa Zeidlera w Gostyniu. Ciekawostką był fakt, że przed spotkaniem Katarzyna Bonda odbyła również przejażdżkę po Gostyniu przedwojennym Bugattim, pochodzącym z Auto Muzeum Jana & Macieja Peda.
Prawdziwą gwiazdą festiwalu okazała się jednak laureatka naszej nagrody – Joanna Ufnalska., która otrzymała pierwsze miejsce w konkursie na Najlepszy Kryminał Retro wydany w 2024 r. pt. „Psy gończe”. Drugie miejsce przypadło Piotr Kościelny za kryminał milicyjny „Zły”, a trzecie Tomaszowi Duszyńskiemu za powieść „Grzesznik ze Strehlen”
Podczas gali przyznano również nagrody w konkursie literackim dla uczniów szkół podstawowych i średnich „Tnące Pióro”. Laureatem został uczeń Zespół Szkół Ogólnokształcących w Gostyniu, Kamil Karolewicz, za opowiadanie „Ignorantia non est argumentum”.
Dziękujemy wszystkim za tak liczny udział i zaangażowanie! Do zobaczenia za rok! 🔴
Organizatorami festiwalu są: Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Gostyniu, Muzeum w Gostyniu oraz Gostyński Ośrodek Kultury Hutnik.
