25/08/2025
Finałowy koncert w ramach VIII edycji Festiwalu Koncerty Wyższobramskie
W dniu 24.08.2025 odbył się finałowy koncert w ramach VIII edycji festiwalu Koncerty Wyższobramskie w Kościele Jezusowym, w Cieszynie.
Koncert rozpoczął muzyczny „support” w wykonaniu Mateusza Wojtasa, ucznia PSM w Cieszynie, w klasie organów Pawła Seligmana, który wykonał m.in. Jana Sebastiana Bacha – Chorał „Wachet auf, ruft uns die Stimme” BWV 645 i Gordona Younga „Trumpet voluntary”.
O godzinie 18.00 rozpoczął się koncert finałowy.
Melomanów przywitał ks. proboszcz Marcin Brzóska, przytoczył wersety z Psalmu 79,13 i Ewangelii wg Św. Jana 10,14. Życzył „pięknych, duchowych doświadczeń, dobrych myśli, kiedy będziemy zagłębiać się w muzyce, w dźwiękach organów, w pięknie przestrzeni Kościoła Jezusowego”.
Solistą był Mateusz Rzewuski, który ukończył wyższe uczelnie muzyczne w czterech krajach: w Polsce – studia magisterskie w Uniwersytecie Muzycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie organów prof. Andrzeja Chorosińskiego, w Niemczech – studia magisterskie w Musikhochschule w Lubece; we Francji – studia podyplomowe z gry na organach oraz improwizacji w Konserwatorium Regionalnym w Paryżu; oraz w Szwajcarii – studia podyplomowe w zakresie muzyki dawnej w Scholi Cantorum w Bazylei.
Stopień doktora sztuk muzycznych w dziedzinie artystycznej – instrumentalistyka – uzyskał w 2018 roku (w wieku zaledwie 26 lat) w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie.
Koncertował w ramach międzynarodowych festiwali na czterech kontynentach: w 23 krajach Europy, USA, Australii, Nowej Zelandii, Korei Południowej, Hongkongu i Rosji.
Brał także czynny udział w licznych kursach mistrzowskich prowadzonych przez: Guy Boveta, Pitera van Dijka, Oliviera Latry, Ludgera Lohmanna, Michaela Radulescu, Daniela Rotha i innych.
Mateusz Rzewuski jest również laureatem wielu ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów organowych.
Program koncertu: Johann Sebastian Bach – Preludium i fuga h-moll, BWV 544; Mateusz Rzewuski – Improwizacja: Andante; Mieczysław Surzyński (1866-1924) – Capriccio fis-moll op. 36; Alexandre Guilmant (1837-1911) – Andante con moto, op. 16 nr 1; Mateusz Rzewuski – Improwizacja: Scherzo; Feliks Nowowiejski (1877-1946) – II Symfonia organowa g-moll, op. 45 nr 2, I Preludio festivo.
Registratorem utworów był Mateusz Wojtas.
Słowo wiążące przygotowała Joanna Lazar-Chmielowska.
Na początek Artysta sięgnął po dzieło Johanna Sebastiana Bacha. Prawdopodobnie powstałe w okresie lipskim. Uznawane jest za jeden z najbardziej reprezentacyjnych przykładów późnego stylu Bacha. Ciekawostką jest, że utwór bywał w XIX wieku nazywany „Black Pearl” ze względu na swój mroczny, pełen dostojeństwa charakter. Następnie przenieśliśmy się w świat dźwięków tworzonych „tu i teraz”. Mateusz Rzewuski zaprezentował improwizację w formie Andante – refleksyjną opowieść, w której usłyszymy subtelne, choć czasem potężne barwy organów i swobodny rozwój muzycznej narracji. Utwór powstał spontanicznie podczas koncertu. Potem usłyszeliśmy Capriccio fis-moll op. 36 Mieczysława Surzyńskiego – żywiołowy popis polskiego kompozytora; utwór pełen energii i efektownych figur wirtuozowskich. Kompozycja ta była chętnie wybierana podczas inauguracji nowych organów w polskich kościołach, stanowiąc popis możliwości instrumentu i wykonawcy. Kolejno słuchacze przenieśli się do XIX-wiecznej Francji. Alexandre Guilmant, mistrz romantycznej elegancji, w Andante con moto op. 16 nr 1 łączy śpiewną melodię z łagodnym pulsem akompaniamentu, tworząc muzykę o szlachetnym, ciepłym brzmieniu.
Utwór powstał jako część cyklu miniatur koncertowych, które Guilmant prezentował m.in. podczas tournée w USA. Kompozytor zagrał w Carnegie Hall ponad czterdzieści recitali, często włączając do programu właśnie to dzieło. A później przyszedł czas na kolejną improwizację, tym razem w formie Scherza. Usłyszeliśmy błyskotliwość i zaskakujące zwroty akcji, które Mateusz Rzewuski stworzył w pełni „na żywo”. Forma scherza w improwizacjach organowych jest rzadziej spotykana ze względu na wymóg precyzyjnego tempa i lekkości. Zwieńczeniem recitalu była I część II Symfonii organowej g-moll op. 45 nr 2 Feliksa Nowowiejskiego – Preludio festivo. To pełen rozmachu, uroczysty wstęp, w którym monumentalne akordy i szerokie linie melodyczne zabrzmiały z całą mocą organów, a rozpoczął się od zjawiskowego trylu w partii pedałowej.
Recital Mateusza Rzewuskiego w Kościele Jezusowym w Cieszynie był prawdziwą ucztą dla miłośników organów. Artysta zaprezentował niezwykle szeroką paletę brzmień instrumentu – od monumentalnych tutti, które wypełniały wnętrze świątyni potęgą dźwięku, po subtelne, niemal kameralne rejestracje, pozwalające wsłuchać się w delikatne niuanse barwowe. Rzewuski umiejętnie budował napięcia, prowadząc słuchaczy przez bogactwo faktur i kontrastów, a jego interpretacje łączyły w sobie techniczną precyzję z głęboką ekspresją. Dzięki temu każda z prezentowanych kompozycji nabierała wyjątkowego charakteru.
Na zakończenie ks. proboszcz Marcin Brzóska serdecznie dziękował soliście za występ, słuchaczom za udział, organizatorom za sprawne przygotowanie festiwalu i zaprosił na przyszłoroczną edycję Koncertów Wyższobramskich oraz wszystkie wydarzenia muzyczne, które będą odbywać się w Kościele Jezusowym.
Koncert zakończył modlitwą „Ojcze nasz” ks. proboszcz Marcin Brzóska oraz udzielił wszystkim Błogosławieństwa Bożego.
Festiwal był współfinansowany z budżetów Województwa Śląskiego, Powiatu Cieszyńskiego i Miasta Cieszyn. Patronat medialny tegorocznego festiwalu sprawował portal ox.pl oraz Radio 90. Partnerem była PSM w Cieszynie. Kwiaciarnia „Mariusz” przygotowała kwiaty na wszystkie koncerty.
Komitet organizacyjny festiwalu tworzą: ks. proboszcz Marcin Brzóska – patron festiwalu. Wojciech Wantulok – dyrektor artystyczny festiwalu, który zaprasza artystów oraz organizuje koncerty. Marcin Gabryś – jest odpowiedzialny za opracowanie wniosków o dofinansowanie festiwalu ze środków publicznych – Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, Urzędu Miasta i Starostwa Powiatowego w Cieszynie. Piotr Sikora – odpowiada za promocję festiwalu w mediach, np. Wiadomości Ratuszowe, portal ox.pl Dariusz Chmielowski – stworzył plakat, logo i ulotkę festiwalu, przygotowuje fotorelacje z koncertów. Joanna Lazar-Chmielowska – prowadzi koncerty oraz opracowuje artykuły z każdego koncertu festiwalowego.
Fot. Dariusz Chmielowski
