19/12/2024
'मरण माझे मरोन गेले....!!'
माणसे मरणानंतर मरतात; पण संत मरायच्या आधी मरतात, ही तुकोबारायांची आध्यात्मिक अनुभूती आहे. रोग आणि भोग देहाला पीडा देऊन छळणारे आहेत. परमार्थिक नामसाधनेत अडथळा निर्माण करणारे शत्रू आहेत, हे तुकोबारायांनी जाणले, म्हणून भोगाचा त्याग केला. 'भोगी झाला त्यागी। गीती गाता पांडुरंग॥' विषय, विकार, संगतीच्या संगतीत राहून रोगाला जन्माला घालणारे माय-बाप आहेत; तसेच पापातून जन्माला येणारे मानसिक आणि शारीरिक तापाचे पोशिंदे, राखणदार आहे. त्यामुळे साधकाचा परमार्थ असमर्थ आणि व्यर्थ होतो, म्हणून त्यांनी मरणाला मारले, भोगाचा वध केला. 'भोगावरी आम्ही घातला पाषाण। मरणा मरण आणियेले॥'
तुकोबाराय सांसारिक असल्यामुळे, कधी कधी विषय, विकारांची खंडित झालेली चाल त्यांच्या सात्विक परमार्थाला छळत होती. देहातील विषय आणि विकारांचे कायमस्वरूपी निरसन व्हावे, म्हणून तुकोबारायांनी नेहमीप्रमाणे नामस्मरणाची काठी हातात घेऊन विषयासक्त देहाचा पाठलाग केला. 'हाती घेऊनी काठी। तुका लागला कलेवरा पाठी॥'
प्रेतरूप देहाच्या मरणाची अंतिम क्रिया ज्या स्मशानात पूर्णत्वाला जाते, तेथे देहाला घेऊन गेले. यामुळे काम, क्रोधासारखी मायेची कार्टी रडू लागली आणि यमधर्माचा धिक्कार करू लागली.
तुकोबाराय सांसारिक मरणाची पारमार्थिक अनुभूती प्रकट करतात, 'जाला प्रेतरूप शरीराचा भाव। लक्षियेला ठाव स्मशानीचा॥ रडती रात्रंदिवस कामक्रोधमाया। म्हणती हाय हाय यमधर्म॥' तुकोबाराय देहरूपी सांसारिक मरणाचा परमार्थिक सोहळा साधकांना सांगतात, 'मरण माझे मरोन गेले। मज केले अमर॥'
निरंतर नामसाधनेमुळे चित्त शुद्ध झाले. सगळे विषय, विकार पळून गेले; यामुळे तुकोबारायांचा दुःखरूप संसार सुखरूप झाला.
'संसाराचे अंगी अवघीच व्यसने। आम्ही या कीर्तने शुद्ध झालो॥' विषय, विकारांचा, दुःखाचा सगळा पूर ओसरून गेला. माझ्या देहाला नामस्मरणाचे बळ लाभले. देहात आता आत्मज्ञानाची ज्योत प्रकट झाली.
'माझिया मरणे। तुम्ही बैसविले ठाणे॥' विकारांच्या मरणामुळे विटेवरचा देव देहात वस्तीला येऊन राहिला, 'अवघा होय पांडुरंग। राहे धरुनिया अंग॥' देहातले विषय- विकार गेल्यामुळे देव अंगसंगात भरून राहिला, 'तुका म्हणे पांडुरंगे। अंगसंगे कवळिले॥' हा देव आणि भक्त ऐक्यभावाचा सोहळा विषय, विकारांच्या मरणामुळे अनुभवाला आला. तुकोबाराय वर्णन करतात,
'आपुले मरण पाहिले म्या डोळा। तो जाला सोहळा अनुपम्य।'
संतांनी जन्म-मरणाच्या फेऱ्यातून मोक्षाचा मार्ग दाखविला तो शोधता आला पाहिजे. मरण कोणालाही चुकले नाही आपणा सर्वांना एक दिवस त्याच वाटेने जावे लागणार आहे. परंतु सखाराम बाप्पूंची ही वेळ नक्कीच जाण्याची न्हवती. अजून बरेच आयुष्य असायला हवं होतं. अवघ्या ५६/५७ वर्षांच्या जिवन प्रवासात ते त्यांच्या कुटुंबीयांसमवेत आपणा सर्वांना सोडून गेले हे अनपेक्षित आणि मनाला दुःख देणारं आहे.
सोडून जातांना बाप्पूंनी अनेक कडू-गोड आठवणी मागे सोडल्या आहेत.
श्री.बाबुराव तुकाराम धनावडे हे नावं आपण सर्व अतिशय आदराने घेतो. त्यांच्या कुटुंबात दोन मुलं, सूना, नातवंडं, नातजावाई,परतुंडं या सोबत मान,सन्मान,ऐश्वर्य यांनी सर्वगुण संपन्नता होती.
सामाजिक जिवन जगात असतांना
बाबुदादा,गुरुजी,बाप्पू यांचे एक स्वतःचे असे वेगळे महत्व राहिलेले आहे. आज वडिलांच्या पुढे मुलाचं अस आकस्मित जाणं अत्यंत वेदनादायी आहे. वडिलांच्या वेदना/आक्रोष पाहून सारा गावं गहिवरला, सर्वांचं अंतःकरण भरून आलं.
बाप्पूंना निरोप देत असताना त्यांचे काही तिखट शब्द आठवत असेले तरीही त्यांचा दिलदार स्वभाव आणि निर्भिड पणा संवेदनशील मनांना व्याकुळ करणारा होता.
स्व.सखाराम बाप्पुंचे असे अकस्मात जाणे त्यांच्या कुटुंबियांना अत्यंत वेदना देणारे आहे. आपण समस्त दह्याटकर त्यांच्या सोबत आहोत.
परमेश्वर त्यांना या दुःखातून सावरण्यासाठी बळ देईल.
बाप्पूंना भावपूर्ण श्रध्दांजली 🌺🙏🌺
शोकाकुल - ग्रामस्थ मंडळ दह्याट
