10/09/2026
Το όραμα του φεστιβάλ Μανάκια (ιδέες + προτάσεις) 2026
Όταν αντιλαμβανόμαστε την τέχνη ως δράση, τότε ο ρόλος της δεν εξαντλείται στην αισθητική αγωγή, στην ψυχαγωγία ή στη συγκίνηση που μπορεί να μας προσφέρει ένα έργο. Η τέχνη γίνεται ένας τρόπος να ρίχνουμε φως εκεί όπου υπάρχουν ερωτήματα. Να φωτίζουμε προβλήματα που απασχολούν τον άνθρωπο, την κοινωνία και τον τόπο μας. Να δημιουργούμε χώρο για διάλογο, ακόμη και για παραγωγική διαφωνία. Και κάποιες φορές, μέσα από αυτόν τον διάλογο, να γεννιούνται νέες ιδέες και προτάσεις.
Με αυτή τη σκέψη ολοκληρώθηκε το φετινό Manakia Festival στα Γρεβενά. Μια διοργάνωση που φέτος απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μέσα από τις ταινίες και τις συζητήσεις της επέλεξε να στρέψει το βλέμμα της σε δύο ζητήματα άμεσα συνδεδεμένα με το παρόν και το μέλλον του τόπου μας. Το πρώτο αφορά τη μετακινούμενη κτηνοτροφία και την απαγόρευση μετακίνησης των κοπαδιών προς τα ορεινά βοσκοτόπια. Έναν πανάρχαιο κύκλο ζωής που δεν αποτελεί μόνο παραγωγική δραστηριότητα, αλλά κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας και της ιστορίας των ορεινών κοινωνιών. Το δεύτερο αφορά τα ελεύθερα ποτάμια και την ανάγκη οικολογικής προστασίας τους από νέες παρεμβάσεις και τα φράγματα. Το Manakia Festival επέλεξε να σταθεί δίπλα στην προσπάθεια για τον Βενέτικο, ενισχύοντας τον δημόσιο διάλογο, ενημερώνοντας για την προσπάθεια και προτρέπωντας στην στήριξή της. Μπορείτε να ενημερωθείτε και να στηρίξετε την προσπάθεια στον σύνδεσμο: https://bit.ly/SOSVenetikos
Καθοριστική για την ανάδειξη των δύο αυτών θεμάτων υπήρξε η παρουσία του σκηνοθέτη και παραγωγού Θεόδωρου Σδρούλια. Μέσα από την προβολή των σχετικών ταινιών του, αλλά κυρίως μέσα από τη συζήτηση που ακολούθησε με το κοινό, ο κινηματογράφος άφησε για λίγο την ασφάλεια της οθόνης και πέρασε στην πραγματική ζωή. Και αυτό ακριβώς επιδιώκουμε. Η ταινία να μην τελειώνει όταν ανάβουν τα φώτα της αίθουσας. Να αρχίζει τότε η συζήτηση. Από αυτή τη διαδικασία προέκυψε και ένας ακόμη ενδιαφέρων προβληματισμός. Με αφορμή την παρακολούθηση σχετικού ντοκιμαντέρ για τις ξερολιθιές της Πάρου, στο οποίο συμμετείχε ο Γρεβενιώτης πρωτομάστορας Αθανάσιος Πόραβος, έγινε υπενθύμιση μιας ιδέας η οποία αξίζει τουλάχιστον να διερευνηθεί επιστημονικά εάν μπορεί να εφαρμοστεί στον τόπο μας: κατά πόσο η τεχνική της ξερολιθιάς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και στα Γρεβενά για την οριοθέτηση και διαχείριση μεγάλων εκτάσεων ως ελεγχόμενα βοσκοτόπια κοπαδιών χωρίς την διαρκή εποπτεία ανθρώπων (αγελάδα/πρόβατο) και να ενίσχυσει την προστασία τους από επιθετικά ζώα, αντλώντας παραδείγματα από πρακτικές που συναντώνται σε χώρες της βόρειας Ευρώπης (βλ. Ιρλανδία). Δεν ισχυριζόμαστε ότι έχουμε την απάντηση. Θέτουμε όμως το ερώτημα. Και θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον η πρόταση αυτή να εξεταστεί από τους κατάλληλους επιστήμονες, ανθρώπους της κτηνοτροφίας, τεχνίτες της ξερολιθιάς και φορείς διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος, ώστε να διαπιστωθεί εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσε να έχει εφαρμογή στον τόπο μας.
Γιατί ίσως αυτός να είναι ένας ακόμη ρόλος ενός πολιτιστικού φεστιβάλ: να φέρνει στο ίδιο τραπέζι πράγματα που μέχρι χθες έμοιαζαν ασύνδετα. Μια ταινία, μια παλιά τεχνική, έναν κτηνοτρόφο, έναν πρωτομάστορα, έναν επιστήμονα και μια καινούργια ιδέα.
Η φετινή διοργάνωση άνοιξε, παράλληλα, ακόμη περισσότερο τα Γρεβενά προς τον κόσμο. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συνεργασία και υποστήριξη της Πρεσβείας της Νορβηγίας και του Νορβηγικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου, που φέτος συνεργάστηκαν με το Manakia Festival, ενισχύοντας τον διεθνή προσανατολισμό μιας διοργάνωσης που ξεκινά από έναν μικρό τόπο αλλά επιθυμεί να συνομιλεί με ιδέες, δημιουργούς και κινηματογραφικές κουλτούρες πέρα από τα σύνορά του.
Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε και η προβολή του «Ocean with David Attenborough», για πρώτη φορά στη Δυτική Μακεδονία. Η εμπιστοσύνη του φορέα Revive Our Ocean προς το Manakia Festival για την παρουσίαση της ταινίας αποτελεί για εμάς ιδιαίτερη τιμή, αλλά και μια ακόμη υπενθύμιση ότι τα μεγάλα περιβαλλοντικά ζητήματα του πλανήτη δεν βρίσκονται μακριά από τα δικά μας. Από τους ωκεανούς μέχρι τον Βενέτικο, το ερώτημα παραμένει στην ουσία το ίδιο: Τι κόσμο παραλάβαμε και τι κόσμο επιλέγουμε να παραδώσουμε;
Εδώ και πέντε χρόνια συνεχούς παρουσίας, το Manakia Festival προσπαθεί να οικοδομήσει στα Γρεβενά κάτι περισσότερο από μια σειρά κινηματογραφικών προβολών. Προσπαθεί να γίνει ένας τόπος δημιουργικού διαλόγου. Ένας χώρος στον οποίο ο κινηματογράφος συναντά την κοινωνία, το περιβάλλον, την ιστορία και τις ανάγκες του τόπου. Ένας χώρος όπου δεν παρουσιάζονται μόνο προβλήματα, αλλά μπορούν να διατυπώνονται ερωτήματα, να ανταλλάσσονται απόψεις και —γιατί όχι;— να γεννιούνται προτάσεις για το κοινό καλό. Δεν πιστεύουμε ότι ένα φεστιβάλ μπορεί από μόνο του να λύσει τα προβλήματα ενός τόπου. Πιστεύουμε όμως βαθιά ότι μπορεί να κάνει κάτι εξίσου απαραίτητο: να μας βοηθήσει να τα δούμε. Να μας φέρει γύρω από την ίδια οθόνη και, όταν αυτή σβήσει, γύρω από το ίδιο τραπέζι. Γιατί η Έβδομη Τέχνη δεν μας δίνει μόνο εικόνες. Μας δίνει ερεθίσματα, ερωτήματα και εμπνεύσεις για μια καλύτερη πρόταση ζωής. Και ίσως εκεί βρίσκεται τελικά η ουσία του Manakia Festival. Να φεύγουμε από μια κινηματογραφική αίθουσα όχι απλώς έχοντας δει μια καλή ταινία, αλλά βλέποντας λίγο διαφορετικά τον τόπο μας. Η αυλαία πέφτει, λοιπόν, για τη φετινή διοργάνωση. Η συζήτηση, όμως, μόλις άρχισε.
Με δημιουργική χαρά,
Η Ομάδα Διοργάνωσης του MFFFA
…
Manakia Film Festival of Fine Arts
