09/09/2026
📣20ό Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ
Γιορτή Κοινωνικής Αλληλεγγύης Χανίων
«Δεν παζαρεύουμε κι ως τον ύστατο χτύπο της καρδιάς μας θ’ αντιστεκόμαστε»
Σαμίχ Αλ Κάσεμ | Παλαιστίνιος ποιητής [παράφραση]
✊ 20 χρόνια συναντιόμαστε. 20 χρόνια επιμένουμε.
Απέναντι στον πόλεμο, τον ρατσισμό και τον αποκλεισμό, απαντάμε με αλληλεγγύη.
Υπάρχουν στιγμές που η αλληλεγγύη δεν είναι απλώς μια επιλογή αλλά γίνεται ανάγκη. Η σημερινή είναι μία από αυτές. Ζούμε σε μια εποχή όπου ο πόλεμος παύει να αποτελεί εξαίρεση και μετατρέπεται σε μια διαρκή συνθήκη. Από την Παλαιστίνη και τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα μέχρι τους πολέμους και τις στρατιωτικές επεμβάσεις που απλώνονται στη Μέση Ανατολή, ολόκληρες κοινωνίες πληρώνουν με νεκρούς, εκτοπισμό, πείνα και καταστροφή.
Ζούμε σε μια εποχή όπου ο πόλεμος παύει να αποτελεί εξαίρεση και μετατρέπεται σε μια διαρκή συνθήκη. Από την Παλαιστίνη και τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα μέχρι τους πολέμους και τις στρατιωτικές επεμβάσεις που απλώνονται στη Μέση Ανατολή, ολόκληρες κοινωνίες πληρώνουν με νεκρούς, εκτοπισμό, πείνα και καταστροφή. Την ίδια στιγμή, στην Ευρώπη και αλλού η ακροδεξιά δυναμώνει, ο ρατσισμός και ο εθνικισμός κανονικοποιούνται και οι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί εκτοξεύονται. Το ΝΑΤΟ έχει πλέον δεσμεύσει τα κράτη-μέλη του σε δαπάνες που θα φτάνουν το 5% του ΑΕΠ έως το 2035, ενώ η πολεμική βιομηχανία καλείται να αυξήσει με ταχύτητα την παραγωγή της. Λεφτά υπάρχουν αρκεί όμως να προορίζονται για όπλα, φράχτες και πολέμους.
Στα Χανιά δεν μπορούμε να μιλάμε για όλα αυτά σαν να συμβαίνουν κάπου μακριά μας, αφού λίγο έξω από την πόλη βρίσκεται ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς κόμβους των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ίδια η αμερικανική διοίκηση περιγράφει τη νατοϊκή βάση στη Σούδα ως στρατηγικά τοποθετημένη για την «προβολή ισχύος», με αεροδρόμιο, εγκαταστάσεις ανεφοδιασμού και τη δυνατότητα υποστήριξης αμερικανικών, ΝΑΤΟϊκών και συμμαχικών επιχειρήσεων στην Ευρώπη, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Τον Μάρτη του 2026, το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford κατέπλευσε στη Σούδα για επισκευές και ανεφοδιασμό μετά από επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο πόλεμος δεν βρίσκεται μακριά μας. Περνά και από τον τόπο μας.
Και από την άλλη πλευρά της ίδιας θάλασσας βρίσκονται εκείνοι και εκείνες που προσπαθούν να ξεφύγουν από τους πολέμους, τη φτώχεια, τις διώξεις και την καταστροφή. Η Κρήτη και η Γαύδος έχουν μετατραπεί σε μία από τις βασικές πύλες εισόδου προσφύγικών ροών και μεταναστών στην Ευρώπη. Μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 8.552 αφίξεις σε 198 περιστατικά, περίπου το 70% των αφίξεων ολόκληρης της χώρας εκείνη την περίοδο.
Πίσω όμως από τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι. Και υπάρχουν νεκροί. Τον Φλεβάρη του 2026, ναυάγιο στους Καλούς Λιμένες άφησε πίσω του τρεις νεκρούς και 25 αγνοούμενους. Τον Μάρτη, επιζώντες από άλλο ναυάγιο ανοιχτά της Ιεράπετρας κατέθεσαν ότι 22 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια του ταξιδιού. Τον Ιούνιο, ένας 30χρονος από το Μπαγκλαντές, που είχε διασωθεί μαζί με άλλους 37 ανθρώπους νοτιοανατολικά της Ιεράπετρας, πέθανε λίγες ημέρες αργότερα στο Νοσοκομείο Χανίων. Η Μεσόγειος εξακολουθεί να είναι ένας από τους πιο θανατηφόρους δρόμους μετανάστευσης στον κόσμο, κι εμείς ζούμε ακριβώς πάνω στο σύνορό της.
Κι όταν οι άνθρωποι καταφέρνουν τελικά να φτάσουν ζωντανοί στην ακτή, η υποδοχή που τους περιμένει απέχει πολύ από αυτό που σημαίνει η λέξη «φιλοξενία». Στην Κρήτη, και ειδικότερα στα Χανιά, χιλιάδες άνθρωποι έχουν περάσει από τον ακατάλληλο και απάνθρωπο χώρο προσωρινής παραμονής/φυλακής στην Αγυιά, με το πρόβλημα ασφαλούς και αξιοπρεπούς φιλοξενίας να παραμένει άλυτο, ενώ το υπουργείο πλέον τον βαφτίζει νέα «προτυπή» δομή προσωρινής φιλοξενίας προσφύγων και προχωρά στην κατασκευή «περίφραξης τύπου ΝΑΤΟ», δημόσιας δαπάνης 75.000 ευρώ . Την ίδια στιγμή, δίνονται 5 εκατομμύρια ευρώ για τη μεταφορά 5.000 αιτούντων άσυλο από την Κρήτη προς την ηπειρωτική χώρα. Η επιλογή είναι αποκαλυπτική: αντί για αξιοπρεπείς ανοιχτούς χώρους φιλοξενίας, περίφραξη, επιτήρηση και εγκλεισμός.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται συνολικά η μεταναστευτική πολιτική, με τη μία νομοθετική σκλήρυνση να διαδέχεται την άλλη. Το πλαίσιο του 2025 ποινικοποίησε την παραμονή χωρίς χαρτιά, αύξησε τις ποινές για παράτυπη είσοδο και επέκτεινε τη διοικητική κράτηση έως και τους 24 μήνες. Το 2026, το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο ενισχύει ακόμη περισσότερο τις επιστροφές, τον έλεγχο και την αποτροπή. Η ίδια η κυβέρνηση μιλά για «αυστηρότερο πλαίσιο» και «ισχυρότερη αποτροπή», συμπυκνώνοντας κυνικά την πολιτική της στο δίλημμα: «φυλακή ή επιστροφή».
Και η γλώσσα που συνοδεύει αυτή την πολιτική δεν είναι ουδέτερη. Όταν η βουλευτής της «καρδιάς» μας και υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Σέβη Βολουδάκη δηλώνει ότι «η Ελλάδα δεν αντέχει άλλους μετανάστες», δεν περιγράφει απλώς μια κυβερνητική πολιτική. Συμβάλλει στην κατασκευή του πρόσφυγα και του μετανάστη ως απειλή, ως βάρος, ως ανθρώπου που «περισσεύει». Όταν η πολιτική περιορίζεται στην «αποτροπή», στις επιστροφές, στην αστυνόμευση και στον εγκλεισμό, εξαφανίζονται από το κάδρο οι πόλεμοι, οι δικτατορίες, η φτώχεια, η εκμετάλλευση και οι ευθύνες των ίδιων των κρατών που υψώνουν σήμερα τα σύνορά τους.
Στο τέλος αυτής της διαδρομής βρίσκεται και μια άλλη, λιγότερο ορατή βαρβαρότητα: η ποινικοποίηση των ίδιων των ανθρώπων που ταξίδεψαν. Πρόσφυγες και μετανάστες συλλαμβάνονται ως «διακινητές» επειδή βρέθηκαν στο τιμόνι μιας βάρκας ή κατηγορήθηκαν ότι βοήθησαν στην πλοήγησή της. Έρευνα για σχετικές δίκες στην Ελλάδα κατέγραψε μέση διάρκεια μόλις 37 λεπτών και μέση επιβληθείσα ποινή 46 χρόνια φυλάκισης, ενώ έχουν υπάρξει υποθέσεις με εξοντωτικές ποινές εκατοντάδων ετών.
Οι πραγματικοί διακινητές δεν μπαίνουν στα σαπιοκάραβα. Δεν διασχίζουν τη Μεσόγειο στοιβαγμένοι μαζί με δεκάδες ανθρώπους. Δεν πνίγονται μαζί τους. Η μετατροπή των προσφύγων σε «διακινητές» προσφέρει εύκολους ενόχους και βαριές καταδίκες, αλλά δεν αγγίζει ούτε τα κυκλώματα ούτε, πολύ περισσότερο, τις αιτίες που αναγκάζουν ανθρώπους να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.
Κι όλα αυτά συμβαίνουν σε μια πόλη που γίνεται ολοένα και πιο αφιλόξενη και για τους ίδιους τους κατοίκους της. Μια πόλη όπου η ξέφρενη τουριστικοποίηση μετατρέπει τη στέγη σε εμπόρευμα, τις γειτονιές σε τουριστικό προϊόν και τον δημόσιο χώρο σε πεδίο εκμετάλλευσης. Μια πόλη όπου εργαζόμενοι, φοιτητές και κάτοικοι δυσκολεύονται να βρουν σπίτι, οι υποδομές ασφυκτιούν και ακόμη και η θάλασσα καταλήγει να δέχεται τα λύμματα μιας «ανάπτυξης» χωρίς όρια.
Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, εδώ και είκοσι χρόνια επιμένουμε να συναντιόμαστε.
Το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Κοινωνικής Αλληλεγγύης Χανίων δεν είναι απλώς δύο μέρες εκδηλώσεων. Είναι ένας τόπος συνάντησης ανθρώπων, κινημάτων και συλλογικοτήτων. Ένας χώρος όπου ντόπιοι και μετανάστες μοιραζόμαστε φαγητό, μουσικές, κουβέντες, αγώνες και εμπειρίες. Ένα μικρό κομμάτι της πόλης που θέλουμε: μιας πόλης που χωράει όλες και όλους, χωρίς αποκλεισμούς, στρατόπεδα και σύνορα ανάμεσα στους ανθρώπους.
Και γι' αυτό για εμάς έχει σημασία πού γίνεται αυτή η συνάντηση.
Διεκδικούμε το Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας των Λαών ως αυτό που είναι και αυτό που θέλουμε να παραμείνει: ένα αστικό πάρκο, ένα πολύτιμο κύτταρο πρασίνου και ελεύθερου δημόσιου χώρου μέσα στην πόλη, ανοιχτό στις συλλογικές, κοινωνικές και αφιλοκερδείς δραστηριότητες. Έναν χώρο που δεν χρειάζεται να γίνει βιτρίνα για να αποκτήσει αξία. Η σχεδιαζόμενη «ανάπλασή» του και το κλείσιμό του δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν μια ουδέτερη τεχνική παρέμβαση. Σε μια πόλη όπου ο δημόσιος χώρος συρρικνώνεται και εμπορευματοποιείται, η υπεράσπισή του είναι πολιτικό ζήτημα.
Απέναντι σε έναν κόσμο που υψώνει σύνορα, φράχτες και στρατόπεδα, εμείς δημιουργούμε περάσματα.
Απέναντι στον πόλεμο και τη γενοκτονία, στεκόμαστε με τους λαούς που αγωνίζονται για ζωή και ελευθερία.
Απέναντι στον ρατσισμό και την ακροδεξιά, οργανώνουμε την αλληλεγγύη.
Απέναντι στην πόλη-εμπόρευμα, διεκδικούμε την πόλη ως κοινό τόπο.
Απέναντι στην απομόνωση, επιμένουμε στη συλλογικότητα.
Είκοσι χρόνια μετά, είμαστε ακόμα εδώ.
Συναντιόμαστε ξανά 25 & 26 Σεπτέμβρη.
Για να ξαναφτιάξουμε, έστω για δύο μέρες, έναν χώρο χωρίς σύνορα και αποκλεισμούς.
20ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Κοινωνικής Αλληλεγγύης Χανίων
25 & 26 Σεπτεμβρίου 2026, Πάρκο Ειρήνης & Φιλίας των Λαών
Ίσως να στερηθώ και το ψωμί μου
Ίσως το στρώμα ξεπουλήσω και τα ρούχα μου
Ίσως δουλέψω σκουπιδιάρης πετροκόπος και χαμάλης
Ίσως να σωριαστώ γυμνός και πεινασμένος
Αλλά δε παζαρεύω
κι ως τον ύστατο χτύπο της καρδιάς μου θ’ αντιστέκομαι
Ίσως αρπάξεις απ’ τη γη μου και την τελευταία σπιθαμή
Ίσως ταΐσεις στις φυλακές τη νιότη μου
Ίσως μου κλέψεις τη κληρονομιά του παππού μου
Ίσως καθίσεις πάνω απ’ το χωριό μας εφιάλτης
Αλλά δε παζαρεύω
κι ως τον ύστατο χτύπο της καρδιάς μου θ’ αντιστέκομαι
Ίσως από τις νύχτες μου να σβήσει κάθε φως
Ίσως να στερηθώ της μάνας το φιλί
Ίσως στερήσεις στα παιδιά μου καινούργιο ρούχο στη γιορτή
Ίσως στις μέρες μου καρφώσεις το σταυρό
Αλλά δε παζαρεύω
κι ως τον ύστατο χτύπο της καρδιάς μου θ’ αντιστέκομαι
Από τον Παλαιστίνιο ποιητή Σαμίχ Αλ Κάσεμ
