Eastern Roman Empire\ Βασιλεία Ῥωμαίων\Ῥωμανία\ Imperium Romanum\Romania

  • Home
  • Greece
  • Athens
  • Eastern Roman Empire\ Βασιλεία Ῥωμαίων\Ῥωμανία\ Imperium Romanum\Romania

Eastern Roman Empire\ Βασιλεία Ῥωμαίων\Ῥωμανία\ Imperium Romanum\Romania "Βασιλεύουσα Πόλις, το Φως της Οικουμένης." http://byzantium-hellas.blogspot.com/

Byzantine Empire-Hellenic Empire

Ῥωμανία
Rhōmanía
Romania
Imperium Romanum Orientale
Roman Empire
330–1453 →

The Byzantine Empire (or Byzantium) was the Greek-speaking Eastern Roman Empire of the Middle Ages, centered around its capital of Constantinople, and ruled by the Byzantine emperors in direct succession to their ancient Roman predecessors. It was called the Roman Empire and also Romani

a (Greek: Ῥωμανία, Rhōmanía) by its inhabitants and neighbours. As the distinction between "Roman Empire" and "Byzantine Empire" is purely a modern convention, it is not possible to assign a date of separation, but an important point is Emperor Constantine I's transfer in 324 of the capital from Nicomedia (in Anatolia) to Byzantium on the Bosphorus, which became Constantinople (alternatively "New Rome").[n 1]
During its existence of more than a thousand years the Empire remained one of the most powerful economic, cultural, and military forces in Europe, despite setbacks and territorial losses, especially during the Roman–Persian and Byzantine–Arab Wars. The Empire recovered during the Macedonian dynasty, rising again to become a pre-eminent power in the Eastern Mediterranean by the late tenth century, rivaling the Fatimid Caliphate. After 1071, however, much of Asia Minor, the Empire's heartland, was lost to the Seljuk Turks. The Komnenian restoration regained some ground and briefly re-established dominance in the twelfth century, but following the death of Andronikos I Komnenos and the end of the Komnenos dynasty in the late twelfth century the Empire declined again. The Empire received a mortal blow in 1204 by the Fourth Crusade, when it was dissolved and divided into competing Byzantine Greek and Latin realms. Despite the eventual recovery of Constantinople and re-establishment of the Empire in 1261, under the Palaiologan emperors, successive civil wars in the fourteenth century further sapped the Empire's strength. Most of its remaining territory was lost in the Byzantine–Ottoman Wars, culminating in the Fall of Constantinople and its remaining territories to the Muslim Ottoman Turks in the fifteenth century. Territorial development of the Empire
Capital Constantinople
Language(s) Greek, Latin
Religion Roman paganism until 391, Christianity tolerated after the Edict of Milan in 313 and state religion after 391, later it became Eastern Orthodoxy following the East–West Schism in 1054
Government Autocracy
Emperor
- 306–337 Constantine the Great
- 1449–1453 Constantine XI
Legislature Byzantine Senate
Historical era Late Antiquity-Late Middle Ages
- Diocletian splits imperial administration between east and west 285
- Foundation of Constantinople2 May 11, 330
- The deposition of Romulus Augustulus, nominal emperor in the west, brings formal division of the Roman Empire to an end 476
- Pope Leo III, hostile to the rule of the Empress Irene, attempts to confer imperial authority on the Frankish king Charlemagne 800
- East-West Schism 1054
- Fall of Constantinople to the Fourth Crusade 1204
- Fall of Constantinople3 May 29, 1453
- Fall of Trebizond 1461
Population
- 4th cent4 est. 34,000,000
- 8th cent (780 AD) est. 7,000,000
- 11th cent4 (1025 AD) est. 12,000,000
- 12th cent4 (1143 AD) est. 10,000,000
- 13th cent (1281 AD) est. 5,000,000

1 Constantinople (330–1204 and 1261–1453). The capital of the Empire of Nicaea, the empire after the Fourth Crusade, was at Nicaea, present day İznik, Turkey.
2 Establishment date traditionally considered to be the re-founding of Constantinople as the capital of the Roman Empire (324/330) although other dates are often used.
3Date of end universally regarded as 1453, despite the temporary survival of remnants in Morea and Trebizond.
4 See Population of the Byzantine Empire for more detailed figures taken provided by McEvedy and Jones, "Atlas of world population history", 1978, as well as Angeliki E. Laiou, "The Economic History of Byzantium", 2002.

Βυζαντινή Αυτοκρατορία

Βυζαντινή Αυτοκρατορία ή Βυζάντιο ή Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αναφέρεται στήν αυτοκρατορία με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη η οποία ήταν κληρονόμο κράτος του γεωγραφικού χώρου της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, με χρονικά όρια που ξεκινούν από τα εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης στις 11 Μαΐου του 330 και φτάνουν ως την τελική της πτώση, την άλωση από τους Οθωμανούς Τούρκους, στις 29 Μαΐου του 1453 . Τα όριά της μέσα στα εκτεταμένα χρονικά όρια ζωής άλλαξαν πολλές φορές, αλλά στη μεγαλύτερή της έκταση διοικούσε εδάφη που περιελάμβαναν την Ιταλική χερσόνησο, τα Βαλκάνια, τη Μικρά Ασία, Συρία και Παλαιστίνη, την Αίγυπτο, τη σημερινή Τυνησία καθώς και μικρό τμήμα της Ιβηρικής χερσονήσου.

Από τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, γεννήθηκε το "Εκχριστιανισμένο Ρωμαϊκό κράτος της Ανατολής" με κύριο μέλημα την ανασύσταση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, επί της δυναστείας του Ηρακλείου μεταμορφώθηκε στην "Εξελληνισμένη αυτοκρατορία της χριστιανικής Ανατολής" και τέλος, κυρίως από το 1204 και μετά, με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους, γεννήθηκε η "Ελληνική Βυζαντινή Αυτοκρατορία". Σ' αυτήν την τελευταία περίοδο, αναβίωσε έντονα η μνήμη του ελληνικού παρελθόντος, ενώ η Άλωση της Πόλης και η Λατινοκρατία, συντέλεσαν στη γένεση του νεοελληνικού πατριωτισμού και των ιδεών που τελικά οδήγησαν στην αποκατάσταση της νέας Ελλάδας κατά τον δέκατο ένατο αιώνα.
Η μελέτη της Βυζαντινής ιστορίας δείχνει ότι πρόκειται στην πραγματικότητα για μία νέα φάση της ρωμαϊκής ιστορίας που διαμορφώνεται κάτω από την επιρροή:
Της ρωμαϊκής πολιτικής θεωρίας,
Του ελληνικού πολιτισμού, με μετάθεση του πολιτικού κέντρου του κράτους στην εξελληνισμένη Ανατολή,
Της χριστιανικής πίστης.
Οι διαφορές δημιουργούνται μόνο με βάση το μερίδιο που διατηρούσαν οι τρεις αυτοί παράγοντες στη συσπείρωση της αυτοκρατορίας, κατά τη διάρκεια της ακατάπαυστης και αγωνιώδους προσπάθειας επιβίωσής της.
Η Κωνσταντινούπολη, ή "Βασιλεύουσα", ή "Πόλη", ή "Επτάλοφος της Ανατολής", ή "δεύτερη Ρώμη", ταυτίζει την ιστορία της με την ιστορία της αυτοκρατορίας η οποία και την ανέδειξε, και ταυτόχρονα, ο κτίστης της πόλεως Μέγας Κωνσταντίνος, θεωρείται και ο ιδρυτής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ο ίδιος που επέτρεψε χάρη στο "Έδικτο των Μεδιολάνων" (313) την ελεύθερη άσκηση της χριστιανικής λατρείας.
Το Βυζάντιο αποτελεί ένα ιδιότυπο ιστορικό φαινόμενο: ο Κωνσταντίνος αναγνωρίσθηκε ως ο πρώτος Βυζαντινός αυτοκράτορας χωρίς όμως να είναι και ο τελευταίος Ρωμαίος αυτοκράτορας, ενώ το Βυζάντιο είναι η μόνη αυτοκρατορία, που δεν κτίσθηκε πάνω στα ερείπια μιας άλλης ως προϊόν στρατιωτικών επιτυχιών, αλλά ήταν αποτέλεσμα των εξελίξεων στον ρωμαϊκό κόσμο.

11/05/2025

🕎🏛️Ιουδαϊσμός του Ελληνικού Μεσαίωνα.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Asimakis Psarris

📍Η ιστορία του Ιουδαϊσμού κατά τη βυζαντινή περίοδο είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και πολύπλοκα κεφάλαια στην ιστορία των Εβραίων. Κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (330-1453 μ.Χ.), οι εβραϊκές κοινότητες αντιμετώπισαν προκλήσεις και περιορισμούς, αλλά παράλληλα ανέπτυξαν έναν μοναδικό πολιτισμό, προσαρμοσμένο στο βυζαντινό περιβάλλον.

1. Οι Ρίζες της Ιουδαϊκής Παρουσίας στο Βυζάντιο.

📍Οι Ιουδαίοι είχαν παρουσία στα ελληνικά εδάφη ήδη από την ελληνιστική εποχή, με ισχυρές κοινότητες σε περιοχές όπως η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια, η Μικρά Ασία και τα Βαλκάνια.

📍Εκτός από αυτές τις πόλεις, σημαντικές κοινότητες υπήρχαν και στη Ρόδο, την Κύπρο και την Κω. Οι Ιουδαίοι της Αλεξάνδρειας ήταν ιδιαίτερα γνωστοί για τη διανοητική τους παραγωγή, όπως η Μετάφραση των Εβδομήκοντα (Septuagint).

📍Η ελληνική γλώσσα και παιδεία επηρέασαν σημαντικά την εβραϊκή σκέψη και θρησκευτική γραμματεία, αν και σε πολλές κοινότητες διατηρήθηκαν και τα εβραϊκά και αραμαϊκά για θρησκευτικά κείμενα και τελετές.

📍Η μετανάστευση και οι εμπορικές σχέσεις ενίσχυσαν τις εβραϊκές κοινότητες σε πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη, η Θεσσαλονίκη και η Κρήτη.

2. Νομικό καθεστώς και κοινωνική θέση.

📍Ο Ιουστινιανός όχι μόνο περιόρισε την ανεξαρτησία των συναγωγών, αλλά προσπάθησε επίσης να εκχριστιανίσει πλήρως τους Εβραίους, επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς. Οι νόμοι του περιλάμβαναν την απαγόρευση της μαρτυρίας των μη χριστιανών σε δικαστήρια και τη δήμευση περιουσίας για όσους ασπάζονταν τον Ιουδαϊσμό.

📍Παρά τις πιέσεις, οι Ιουδαίοι διατήρησαν την ταυτότητά τους και συνέβαλαν στην οικονομία και το εμπόριο του Βυζαντίου.

3. Πολιτιστική ανάπτυξη και Θρησκευτική ζωή.

📍Οι Ιουδαίοι του Βυζαντίου ανέπτυξαν μοναδικές θρησκευτικές και πολιτιστικές παραδόσεις, με επιρροές από την ελληνική φιλοσοφία και τέχνη, αλλά συχνά με ανταγωνιστικές σχέσεις με τη βυζαντινή θεολογία.

📍Τα ψηφιδωτά και οι διακοσμήσεις στις συναγωγές αυτής της περιόδου συχνά περιλάμβαναν εβραϊκά σύμβολα όπως η μενορά, το Λούλουβ και το Σοφάρ, συνδυασμένα με ελληνικά και ρωμαϊκά μοτίβα.

📍Οι Ρωμανιώτες, οι Ιουδαίοι της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, διατήρησαν παραδόσεις που συνδύαζαν ελληνικά και εβραϊκά στοιχεία, με ιδιαίτερη έμφαση στην τοπική θρησκευτική και πολιτιστική ταυτότητα.

4. Η Σημασία της γλώσσας και της Γραμματείας.

📍Η ελληνική γλώσσα παρέμεινε κυρίαρχη στη θρησκευτική και πνευματική ζωή των Ιουδαίων του Βυζαντίου, αν και τα εβραϊκά και τα αραμαϊκά διατηρήθηκαν σε θρησκευτικά κείμενα και τελετές.

📍Η μετάφραση της Τορά στα ελληνικά και οι σχολιασμοί της επηρέασαν βαθιά την ιουδαϊκή σκέψη, με ιδιαίτερη έμφαση στις ερμηνευτικές παραδόσεις.

✒️📙Η ιστορία του Ιουδαϊσμού στο Βυζάντιο είναι μια απόδειξη της ανθεκτικότητας και της προσαρμοστικότητας του εβραϊκού λαού.

📍Αυτή η περίοδος έθεσε τις βάσεις για τη μετέπειτα εξέλιξη των εβραϊκών κοινοτήτων στη νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453.

Πηγές:

1. Βιβλία και Ακαδημαϊκά Έργα

The Jews of Byzantium – Joshua Starr

The Jewish Communities of the Byzantine Empire – Andrew Sharf

Byzantine Jewry from Justinian to the Fourth Crusade – Steven Bowman

A History of the Jews in the Byzantine Empire – David Jacoby

The Jews in the Middle Ages – Norman Roth

2. Αρχαίες και Μεσαιωνικές Πηγές

Το έργο του Ιουστίνου για τους Εβραίους

Το Corpus Juris Civilis του Ιουστινιανού

Συναγωγικά ψηφιδωτά και επιγραφές από την Ελλάδα και τη Μικρά Ασία

3. Αρχαιολογικές Μελέτες

Εύρετρα συναγωγών στην Κρήτη, στην Κω και στη Θεσσαλονίκη

Ψηφιδωτά από την Αίγυπτο και τη Συρία

Επιγραφές στα ελληνικά και εβραϊκά σε βυζαντινά μνημεία

4. Εβραϊκή Γραμματεία και Χειρόγραφα

Η Μετάφραση των Εβδομήκοντα (Septuagint)

Ο σχολιασμός του Φίλωνος του Αλεξανδρέως

Ραββινικές παραδόσεις και προσευχές της εποχής

5. Ακαδημαϊκά Άρθρα και Μελέτες

Άρθρα από το Jewish Quarterly Review

Δημοσιεύσεις του Harvard Theological Review

Εργασίες στο Byzantinische Zeitschrift

6. Μουσεία και Αρχαιολογικές Συλλογές

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Ελλάδας

Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδας

Μουσεία στην Κωνσταντινούπολη και τη Θεσσαλονίκη

🕎🏛️🕎🏛️🕎🏛️🕎🏛️🕎🏛️🕎

🕎🏛️🕎🏛️🕎🏛️🕎🏛️🕎🏛️🕎

🕎🏛️Judaism of the Byzantine Middle Ages.

📍The history of Judaism during the Byzantine period is one of the most fascinating and complex chapters in Jewish history. During the Byzantine Empire (330-1453 AD), Jewish communities faced challenges and restrictions, yet developed a unique culture adapted to the Byzantine environment.

1. The Roots of Jewish Presence in Byzantium.

📍Jews had been present in Greek territories since the Hellenistic era, with strong communities in places like Alexandria, Antioch, Asia Minor, and the Balkans.

📍In addition to these cities, significant communities existed in Rhodes, Cyprus, and Kos. The Jews of Alexandria were particularly known for their intellectual contributions, such as the Septuagint translation.

📍The Greek language and education had a significant impact on Jewish thought and religious literature.

📍Migration and trade connections strengthened Jewish communities in cities like Constantinople, Thessaloniki, and Crete.

2. Legal Status and Social Position.

📍Justinian did not completely ban the use of the Hebrew language but restricted the independence of synagogues and imposed interpretations closer to Christian theology. Despite these pressures, Jews maintained some autonomy within their communities.

📍Despite these challenges, Jews preserved their identity and contributed to the economy and trade of Byzantium.

3. Cultural Development and Religious Life.

📍Byzantine Jews developed unique religious and cultural traditions, influenced by Greek philosophy and art.

📍Mosaics and decorations in synagogues from this period often included Jewish symbols like the menorah, lulav, and shofar, combined with Greek and Roman motifs.

📍Byzantine theology had a relative influence on Jewish thought, especially through dialogue with Christian theologians.

4. The Importance of Language and Literature.

📍The Greek language remained dominant in the religious and spiritual life of Byzantine Jews.

📍The Romaniotes, the Jews of the Byzantine Empire, maintained traditions that combined Greek and Jewish elements.

📍The translation of the Torah into Greek and its commentaries had a profound impact on Jewish thought.

✒️📙The history of Judaism in Byzantium is a testament to the resilience and adaptability of the Jewish people.

📍This period laid the foundations for the later development of Jewish communities in southeastern Europe and the Balkans after the fall of Constantinople in 1453.

🏛️🇬🇷ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.📙✒️Επιμέλεια: Asimakis Psarris 🏛️✝️Ο Μεσαιωνικός Ελληνισμός αποτελεί τη συνέχεια...
11/05/2025

🏛️🇬🇷ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.

📙✒️Επιμέλεια: Asimakis Psarris

🏛️✝️Ο Μεσαιωνικός Ελληνισμός αποτελεί τη συνέχεια του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού μέσα στο πλαίσιο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (Βυζάντιο). Αν και οι Έλληνες βρέθηκαν υπό τη διοίκηση μιας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η ελληνική γλώσσα, παιδεία και πολιτισμός όχι μόνο διατηρήθηκαν, αλλά και εξελίχθηκαν σε κυρίαρχο στοιχείο του μεσαιωνικού κόσμου.

🏛️Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ (4ος - 7ος αιώνας μ.Χ.).

📍Η ελληνική ταυτότητα και κληρονομιά από την κλασική εποχή, που συνέχισε να επηρεάζει τον πολιτισμό και την πολιτική σκέψη των Ελλήνων.

📍Η επιρροή της ελληνικής φιλοσοφίας και σκέψης στη νέα χριστιανική κοσμοαντίληψη, όπως διαμορφώθηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο (306-337 μ.Χ.) και τους διαδόχους του.

📍Ο ρόλος των ελληνικών πόλεων στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια και η Έφεσος, ως κέντρα εμπορίου και πνευματικής ανάπτυξης.

🏛️Η ΓΛΩΣΣΑ ΩΣ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ (4ος - 10ος αιώνας μ.Χ.).

📍Η διατήρηση και εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας από την κλασική στην μεσαιωνική μορφή, με σημαντική λογοτεχνική και θεολογική παραγωγή.

📍Η σύνδεση της ελληνικής γλώσσας με τη θεολογία και την Εκκλησία, με κείμενα όπως η Καινή Διαθήκη (γραμμένη στα Ελληνικά τον 1ο αιώνα μ.Χ.) και τα έργα των Πατέρων της Εκκλησίας.

📍Η συμβολή της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του βυζαντινού πολιτισμού, με σημαντικά κείμενα όπως η «Ιστορία» του Προκόπιου (6ος αιώνας) και τα θεολογικά έργα του Ιωάννη Δαμασκηνού (8ος αιώνας).

✝️🏛️Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (4ος - 9ος αιώνας μ.Χ.).

📍Η σύνδεση της κλασικής παιδείας με τη χριστιανική θεολογία, όπως εκφράστηκε από τους Καππαδόκες Πατέρες (Μέγας Βασίλειος, Γρηγόριος Ναζιανζηνός, Γρηγόριος Νύσσης) τον 4ο αιώνα.

📍Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιωάννης Χρυσόστομος (347-407 μ.Χ.), ο Μέγας Αθανάσιος (296-373 μ.Χ.) και ο Ιωάννης Δαμασκηνός (676-749 μ.Χ.), που χρησιμοποίησαν την ελληνική παιδεία για να διαμορφώσουν τη χριστιανική θεολογία.

📍Η διαμόρφωση μιας νέας μορφής λογιοσύνης στο Βυζάντιο, με επίκεντρο τη σύνθεση ελληνικής φιλοσοφίας και χριστιανικής πίστης.

🏛️Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ (4ος - 10ος αιώνας μ.Χ.).

📍Η συνέχεια της ελληνικής καλλιτεχνικής παράδοσης μέσα στο βυζαντινό πλαίσιο, με παραδείγματα όπως τα ψηφιδωτά της Ραβέννας (6ος αιώνας).

📍Οι επιρροές από την αρχαία ελληνική τέχνη και οι νέες μορφές έκφρασης, όπως οι βυζαντινές εικόνες και οι μνημειώδεις ναοί.

📍Παραδείγματα όπως η Αγία Σοφία (537 μ.Χ.), η Μονή Δαφνίου (6ος αιώνας, με μεταγενέστερες προσθήκες τον 11ο αιώνα) και η Νέα Μονή Χίου (1042-1055 μ.Χ.), που αντικατοπτρίζουν την ελληνική καλλιτεχνική συνέχεια.

🏛️Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (10ος - 15ος αιώνας μ.Χ.).

📍Η συμβολή των Ελλήνων στη διατήρηση της κλασικής γνώσης και η μεταφορά της στη Δύση κατά την Αναγέννηση.

📍Η επίδραση των ελληνικών γραμμάτων και της φιλοσοφίας στην Αναγέννηση της Δύσης, με μεταφραστικά κέντρα όπως αυτά της Μικράς Ασίας και της Ιταλίας.

📍Η ελληνική ταυτότητα ως βάση για την αναγέννηση του Ελληνισμού μετά το 1453, με τη συμβολή των διανοουμένων που μετανάστευσαν στη Δύση μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.

📙✒️ΠΗΓΕΣ :Οι Ρίζες του Μεσαιωνικού Ελληνισμού.

1. Η Σύνδεση με την Αρχαιότητα (4ος - 7ος αιώνας μ.Χ.)

Cameron, A. (2011). The Mediterranean World in Late Antiquity, AD 395-700. Routledge.

Browning, R. (1980). Byzantium and the Rise of Russia: A Study in Medieval Civilization. Cambridge University Press.

Haldon, J. (1999). Byzantium: A History. Tempus.

2. Η Γλώσσα ως Θεμέλιο της Ταυτότητας (4ος - 10ος αιώνας μ.Χ.)

Kazhdan, A., & Constable, G. (1982). People and Power in Byzantium: An Introduction to Modern Byzantine Studies. Dumbarton Oaks.

Mango, C. (2002). Byzantium: The Empire of New Rome. Phoenix Press.

Browning, R. (1983). Medieval and Modern Greek. Cambridge University Press.

3. Η Ελληνική Παιδεία και οι Πατέρες της Εκκλησίας (4ος - 9ος αιώνας μ.Χ.)

Gregory, T. (2008). A History of Byzantium. Wiley-Blackwell.

Pelikan, J. (1971). The Christian Tradition: A History of the Development of Doctrine, Volume 2: The Spirit of Eastern Christendom (600-1700). University of Chicago Press.

Ware, K. (1993). The Orthodox Church. Penguin Books.

4. Η Ελληνική Τέχνη και Αρχιτεκτονική (4ος - 10ος αιώνας μ.Χ.)

Mathews, T. (1993). The Early Churches of Constantinople: Architecture and Liturgy. Penn State University Press.

Ousterhout, R. (1999). Master Builders of Byzantium. University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology.

Cormack, R. (2000). Byzantine Art. Oxford University Press.

5. Η Κληρονομιά του Ελληνισμού στη Μεσαιωνική Εποχή (10ος - 15ος αιώνας μ.Χ.)

Harris, J. (2006). Byzantium and the Crusades. Bloomsbury Academic.

Magdalino, P. (1993). The Empire of Manuel I Komnenos, 1143-1180. Cambridge University Press.

Runciman, S. (2009). The Fall of Constantinople 1453. Cambridge University Press.

🏛️Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Μεταμόρφωση της Αυτοκρατορίας (306–337 μ.Χ.).🏛️Ο Κωνσταντίνος και η Χριστιανική Στροφή της ...
14/04/2025

🏛️Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Μεταμόρφωση της Αυτοκρατορίας (306–337 μ.Χ.).

🏛️Ο Κωνσταντίνος και η Χριστιανική Στροφή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

🏛️Ο δρόμος προς τη μοναρχία.

🔘🔘Ο Κωνσταντίνος ανακηρύχθηκε Αύγουστος το 306 μ.Χ., όμως χρειάστηκε να πολεμήσει σκληρά για να γίνει μονοκράτορας.

🔘🔘Η αποφασιστική στιγμή ήταν η Μάχη της Μουλβίας Γέφυρας (312 μ.Χ.), όπου νίκησε τον Μαξέντιο.

🔘🔘Σύμφωνα με την παράδοση, είδε στον ουρανό το όραμα του σταυρού με τα λόγια "ἐν τούτῳ νίκα" (In hoc signo vinces).

🏛️Το Διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.).

🔘🔘Ο Κωνσταντίνος μαζί με τον συναυτοκράτορα Λικίνιο εξέδωσαν το διάταγμα που νομιμοποιούσε τη χριστιανική πίστη.

🔘🔘Ήταν η πρώτη φορά που ο Χριστιανισμός απέκτησε ελευθερία έκφρασης μετά από αιώνες διωγμών.

🏛️Η μεταφορά της πρωτεύουσας στην Κωνσταντινούπολη.

🔘🔘Το 330 μ.Χ. εγκαινίασε την Κωνσταντινούπολη ως νέα πρωτεύουσα, επιλέγοντας στρατηγική θέση και ενισχύοντας τον ελληνικό πολιτισμό.

🔘🔘Η πόλη χτίστηκε πάνω στη Βυζάντιο, αρχαία ελληνική αποικία, και σύντομα έγινε το διοικητικό και πνευματικό κέντρο της Ανατολής.

🏛️Η σχέση με τον Χριστιανισμό.

🔘🔘Ο Κωνσταντίνος ευνόησε την Εκκλησία με προνόμια, δωρεές, και ανέγερση ναών (π.χ. Παλαιά Αγία Σοφία).

🔘🔘Συγκάλεσε την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο (325 μ.Χ.) στη Νίκαια για να επιλύσει το πρόβλημα του Αρειανισμού και να εδραιώσει ενότητα πίστης.

🏛️Η κληρονομιά του Κωνσταντίνου.

🔘🔘Θεωρείται θεμελιωτής της Χριστιανικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

🔘🔘Αν και βαπτίστηκε λίγο πριν τον θάνατό του, άφησε πίσω ένα νέο πολιτικό και θρησκευτικό όραμα: τη σύζευξη Αυτοκρατορίας και Εκκλησίας.

🔘🔘Ο Μέγας Κωνσταντίνος δεν ήταν απλώς αυτοκράτορας· ήταν ο μεταρρυθμιστής που μετέτρεψε τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία σε χριστιανική και ελληνόφωνη δύναμη, θέτοντας τα θεμέλια του Βυζαντίου.

✝️🏛️Η Γέννηση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (284–337 μ.Χ.)⬜⬜Από τη Ρώμη στο Βυζάντιο – Ο Διοκλητιανός και η Μεγά...
13/04/2025

✝️🏛️Η Γέννηση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (284–337 μ.Χ.)

⬜⬜Από τη Ρώμη στο Βυζάντιο – Ο Διοκλητιανός και η Μεγάλη Μεταρρύθμιση

🏛️Το τέλος της ενιαίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

🔘🔘Μέχρι τα τέλη του 3ου αιώνα, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βρισκόταν σε κρίση.

🔘🔘Εσωτερικές ταραχές, οικονομική κατάρρευση και εισβολές βαρβάρων απειλούσαν την ενότητα της αυτοκρατορίας.

🏛️Ο Διοκλητιανός και η Τετραρχία.

🔘🔘Το 284 μ.Χ., ο Διοκλητιανός ανέλαβε την εξουσία.

🔷🔷Δημιούργησε την Τετραρχία (δύο Αυτοκράτορες και δύο Υποαυτοκράτορες), για να κυβερνιέται καλύτερα η απέραντη αυτοκρατορία.

⚪⚪Διαχωρίστηκε ουσιαστικά η Δύση από την Ανατολή, με διαφορετικά διοικητικά κέντρα.

🔘🔘Η σημασία της Ανατολής.

👉👉Η Ανατολή είχε πλουσιότερες πόλεις, πιο σταθερή διοίκηση και δυνατότερο εμπόριο.

🔷🔷Πόλεις όπως η Νικομήδεια, η Αντιόχεια, η Αλεξάνδρεια και η Καισάρεια ήταν κέντρα εξουσίας.

✝️🏛️Ο Κωνσταντίνος και η ίδρυση της Κωνσταντινούπολης.

Ο Κωνσταντίνος (κυβέρνησε 306–337) νίκησε τους αντιπάλους του και έγινε μονοκράτορας.

Ίδρυσε το Νέο Ρώμη – την Κωνσταντινούπολη το 330 μ.Χ.

Με τον Κωνσταντίνο ξεκινά επίσημα η μετάβαση από την παγανιστική Ρώμη στο χριστιανικό Βυζάντιο.

🔘🔘Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία γεννήθηκε μέσα από κρίσεις και μεταρρυθμίσεις. Με τον Κωνσταντίνο ξεκινά η σταθεροποίηση της Ανατολής ως κέντρου εξουσίας, που θα εξελιχθεί στο Βυζάντιο των επόμενων αιώνων.

✝️🇬🇷⚔️Το Ελληνικό πριγκιπάτο  των  Θεοδώρων στην Κριμαία:👉👉Ένα ακόμα προπύργιο του μεσαιωνικού Ελληνισμού.🟣🟣Στο β΄ μισό ...
08/02/2024

✝️🇬🇷⚔️Το Ελληνικό πριγκιπάτο των Θεοδώρων στην Κριμαία:
👉👉Ένα ακόμα προπύργιο του μεσαιωνικού Ελληνισμού.

🟣🟣Στο β΄ μισό του 14ου αι. ιδρύθηκε στη χερσόνησο της Κριμαίας ένα «πριγκιπάτο» από απογόνους ενός Έλληνα τοπάρχη. Διοικητικό κέντρο του ήταν το κάστρο της Θεοδωρούς ή των Θεοδώρων (Mangoup στην ταταρική γλώσσα).

🛑🛑Η θέση ταυτίζεται με την αρχαία πόλη Δόρος των Γότθων της Κριμαίας, γνωστή και ως «κάστρον τῆς Γοτθίας». Βρίσκεται σε απόσταση 20 περίπου χιλιομέτρων ανατολικά της Σεβαστούπολης.

⏺️⏺️Οι ηγεμόνες αυτού του κρατιδίου αποκαλούνται στις πηγές ως «αὐθένται τῆς πόλεως Θεοδωροῦς καὶ τῆς παραθαλασσίας» και στα ιταλικά “Signori de lo Teodoro e domini Gothie”. Ασπάζονταν τις ορθόδοξες χριστιανικές αξίες και την αυτοκρατορική ιδεολογία.

🟣🟣Συνήψαν επιγαμίες με τους Παλαιολόγους της Κωνσταντινούπολης, τους Μεγαλοκομνηνούς της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, αλλά και τους βοεβόδες της Μολδαβίας.

🟤🟤Θα αναφερθούν ενδεικτικά κάποια παραδείγματα. Το 1426 η κόρη του Αλεξίου της Θεοδωρούς, Μαρία, αναχώρησε για την Τραπεζούντα, όπου παντρεύτηκε τον αυτοκράτορα Δαυίδ Κομνηνό.

👉👉Το 1471 ο τελευταίος Έλληνας ηγεμόνας του κράτους, Ισαάκ Παλαιολόγος Γαβράς, αποπειράθηκε να παντρέψει την κόρη του με τον γιο του Ρώσου ηγεμόνα Ιβάν Γ΄.

🔷🔷Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της αδελφής ή εξαδέλφης του Ισαάκ, Μαρίας, η οποία στις 14 Σεπτεμβρίου του 1472 νυμφεύθηκε στη Suceava τον βοεβόδα της Μολδαβίας, Στέφανο τον Μέγα (1457-1504). Το γεγονός αυτό εντάσσεται στο πλαίσιο της λεγόμενης «πολιτικής της Μαύρης Θάλασσας», την οποία ακολούθησε ο Στέφανος, προκειμένου να αυξήσει το κύρος και τη δύναμη του κράτους του. Ο γάμος με τη Μαρία τον συνέδεε αυτομάτως με τους αυτοκράτορες της Κωνσταντινούπολης και της Τραπεζούντας. Ωστόσο, καθώς συνειδητοποιούσε ότι το πριγκιπάτο δεν συμμορφωνόταν με την πολιτική του, έστειλε τον Αλέξανδρο, έτερο αδελφό του ηγεμόνα των Θεοδώρων, μαζί με έναν Μολδαβό αντιπρόσωπο να τον σκοτώσει.

🟤🟤Το 1475 το κάστρο του Mangoup κατελήφθη από τους Οθωμανούς, κατόπιν σκληρής πεντάμηνης πολιορκίας. Ανάμεσα στους τελευταίους υπερασπιστές του συγκαταλέγονταν και 300 Μολδαβοί στρατιώτες.

♦️♦️Από το πριγκιπάτο αυτό μας σώζονται εξαιρετικά αρχιτεκτονικά και καλλιτεχνικά κατάλοιπα. Παρατηρείται εκλεκτικισμός βυζαντινών, ανατολικών και γενουατικών στοιχείων. Ήδη από τον 16ο αι. ένας περιηγητής ονόματι Bronconius κάνει αναφορές για λείψανα σημαντικών κτισμάτων εντός του κάστρου Mangoup. Σήμερα σώζονται σε αρκετά καλό ύψος κατάλοιπα από το ανάκτορο στην ακρόπολη του φρουρίου. Το καλύτερα διατηρημένο μνημείο είναι ένα ορθογώνιο διώροφο κτίριο με ορθογώνια παράθυρα.

Από το παλάτι που οικοδόμησε το 1425 ο ηγεμόνας Αλέξιος σώζεται το δεξιό τμήμα του υπερθύρου με την πεντάστιχη κτητορική επιγραφή, που ανακαλύφθηκε το 1912 από τον R. Loeper. Ο ίδιος συμπλήρωσε και το χαμένο κομμάτι:

[ἐκτίσθη ὁ οἶκος οὗ]τος μετὰ τοῦ παλατ

[ίου καὶ σὺν τῷ εὐ]λογημένῳ κάστρ

[ῳ, ὃ νῦν ὁρᾶται, ὑπὸ] ἡμερῶν κυροῦ Ἀλ

[εξίου αὐθέντου πόλεω]ς Θεοδωροῦς καὶ πα

[ραθαλασσίας μηνὶ Ὀκτ]οβρίῳ ἔτους ϞϡΛΔ΄ (6954=1425)

♦️♦️Ο Bertier Delagarde υποστήριξε ότι η λέξη «πύργος» πρέπει να αντικαταστήσει τη λέξη «οἶκος». Το ίδιο ισχυρίστηκε και ο Alexandar Vasiliev. Η πλάκα διατηρεί, ακόμα, και το μισό μονόγραμμα του Αλεξίου μέσα σε αμυγδαλόσχημο θυρεό, ενώ στο δεξί άκρο παριστάνεται δικέφαλος αετός, επίσης εντός αμυγδαλόσχημου πλαισίου. Αξίζει να αναφερθεί και το έκπαγλο λιθόγλυπτο πλαίσιο ενός παραθύρου με ένα αλυσιδόμορφο μοτίβο, στο οποίο εντοπίζονται επιρροές της ισλαμικής τέχνης.

🔷🔷Πέρα από την πρωτεύουσα μας σώζονται και άλλα κάστρα, γλυπτά σαρκοφάγων και άλλες κτητορικές επιγραφές. Στο φρούριο της Funa στα νότια της χερσονήσου ανακαλύφθηκε η πλάκα μίας ψευδοσαρκοφάγου με πλούσιο διάκοσμο, τμήματα του οποίου αποτελούν ανάγλυφα μετάλλια που περικλείουν ελληνικά μονογράμματα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται και ένας δικέφαλος αετός με ανοιχτά φτερά, εστεμμένες κεφαλές και κρινάνθεμο ανάμεσά τους.

Στην ιστορική μονή Putna στη Ρουμανία σώζεται το καταπληκτικό επιτάφιο ύφασμα της Μαρίας, συζύγου του Στεφάνου του Μεγάλου. Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν είναι το μετάξι (διάφορα χρώματα) και χρυσά νήματα. Τις παρυφές του υφάσματος περιτρέχει η εξής επιγραφή: «Αυτό είναι το κάλυμμα του τάφου της δούλης του Θεού, της ευσεβούς και χριστοφιλούς συζύγου του Ιωάννη Στεφάνου, βοεβόδα της χώρας της Μολδαβίας, η οποία αναχώρησε για την αιώνιά [της] κατοικία το έτος 1476, τη 19η του μηνός Δεκεμβρίου, Παρασκευή, την πέμπτη ώρα της ημέρας». Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι φιλοτεχνήθηκαν μετάλλια με δικέφαλους αετούς, καθώς και το μονόγραμμα των Παλαιολόγων. Σύμφωνα με την παράδοση, η ίδια η Μαρία ήταν κεντήτρια.

Εδώ εικονίζεται κάτω από ένα οξυκόρυφο πεταλόσχημο τόξο. Φοράει στέμμα με δύο ζώνες από μπλε και κόκκινους πολύτιμους λίθους και με έντονα προεξέχοντα φυτόμορφα ακρωτήρια. Από αυτό κρέμονται πρεπενδούλια (=στήλες από πολύτιμους λίθους και μαργαριτάρια) σύμφωνα με τη βυζαντινή αυτοκρατορική παράδοση. Στο ένδυμά της εικονίζονται άνθη ροδιάς μέσα σε ριπιδιόσχημα (=με μορφή βεντάλιας) φύλλα.

🟤🟤Συμπερασματικά, έγινε αντιληπτό από τα παραπάνω πως η αυλαία της ιστορίας του μεσαιωνικού ελληνισμού δεν πέφτει ούτε το 1453, ούτε το 1461 (άλωση της Τραπεζούντας), αλλά το 1475 με την κατάλυση του πριγκιπάτου των Θεοδώρων.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ανδρούδης, Πασχάλης (2019), Βυζαντινή Γλυπτική και Μικροτεχνία, Θεσσαλονίκη: Εκδ. Μπαρμπουνάκης
Ανδρούδης, Πασχάλης (2022), Κοσμική Τέχνη και Αρχιτεκτονική στο Βυζάντιο (4ος-15ος αι.), Θεσσαλονίκη: Εκδ. Μπαρμπουνάκη
Συλλογικό Έργο (2004), Byzantium: Faith and Power (1261-1557), New Haven: Yale University Press
Συλλογικό Έργο (2020), From Pax Mongolica to Pax Ottomanica: War, Religion and Trade in the Northwestern Black Sea Region (14th-16th Centuries), Leiden: Brill

👉👉Μερική άποψη του παλατιού των πριγκίπων των Θεοδώρων.

Strategy & Geopolitics Research Network-SGRN

Πολιτισμός και Πνευματικός Βίος (4ος - 7ος αιών).Δίκαιο και Νομοθεσία στο Βυζάντιο.Το 439μ.Χ έχουμε την την πρώτη επίσημ...
07/02/2024

Πολιτισμός και Πνευματικός Βίος (4ος - 7ος αιών).

Δίκαιο και Νομοθεσία στο Βυζάντιο.

Το 439μ.Χ έχουμε την την πρώτη επίσημη κωδικοποίηση του Δικαίου μετά την Δωδεκάδελτο,με τον "Θεοδοσιανό Κώδικα".

Στην συνέχεια,στα 529μ.Χ εκδίδεται από Έλληνες νομομαθείς ο "Ιουστινιάνειος Κώδικας",ο οποίος επανακυκλοφορεί σε συμπληρωμένη έκδοση στα 534μ.Χ. Επίσης,στις 16 Δεκεμβρίου 533μ.Χ,16μελής Επιτροπή υπό τον Έλληνα Τριβωνιανό εκδίδει τον "Πανδέκτη",που αποτελείται από 50 Βιβλία και αποδελτιώθηκαν 2.000 έργα κλασικών νομικών. Ακόμη,στις 21 Νοεμβρίου 533μ.Χ εκδίδονται οι "Εισηγήσεις" σε 4 βιβλία και νέος κανονισμός λειτουργίας Νομικών Σπουδών, ενώ από το 534μ.Χ άρχισαν να εκδίδονται οι "Νεαρές" (Δλδ οι Πρώτοι Νόμοι γραμμένοι στην Ελληνική γλώσσα).

Τέλος,το Ιουστινιάνειο Δίκαιο αποτέλεσε την βάση της νομικής σκέψεως ολόκληρης της Ευρώπης και υπήρξε το πρότυπο του Ναπολεόντειου Κώδικος.

Πηγή: Αυτοκρατορικός Ελληνισμός (324 - 1081μ.Χ), Μάνος Ν. Χατζηδάκης.

A poignant epitaph from Nicomedia for two boys, Dexiphanes, age 5, and Thrason, age 4, and their tutor Hermes, age 25, w...
07/02/2024

A poignant epitaph from Nicomedia for two boys, Dexiphanes, age 5, and Thrason, age 4, and their tutor Hermes, age 25, who perished in an earthquake collapse in AD 120 during Hadrian's reign.

Hadrian took a major part in funding the rebuilding of Nicomedia after the earthquake. This event was depicted on coins with the personified figure of Nicomedia kneeling before the emperor, who was honoured as "Restitutor Nicomediae" (restorer of Nicomedia).

The inscription reads: Θράσων Διογένους τήνδε ἀνέστησεν στυλλεῖδαν υἱῶν β’ Δεξιφάνους ἐτῶν ε’ Ξράσοωνος ἐτῶν δ’ Ἑρμῆ θρέψαντος αὐτῶν ἐτῶν κε’ ἐν τῇ συμπτώσει τοῦ σεισμοῦ οὕτως αὐτὰ περιειλήφει

Translation: “Thrasōn, son of Diogenes, erected this funerary stele for his two sons, Dexiphanes, age 5, and Thrasōn, age 4, and for Hermēs, age 25, who brought them up. In the earthquake collapse, so did he hold them in his arms.”
https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010278074

📸 Jean-Pol Grandmont

Ιωάννης Αξούχ, ο Πύργος της Ρωμανίας. Ο Τουρκικής καταγωγής αξιωματικός που δοξασε την Αυτοκρατορία Ο Ιωάννης Αξούχ ή Αξ...
07/02/2024

Ιωάννης Αξούχ, ο Πύργος της Ρωμανίας. Ο Τουρκικής καταγωγής αξιωματικός που δοξασε την Αυτοκρατορία

Ο Ιωάννης Αξούχ ή Αξουχος ήταν μέγας Δομέστικος του Ρωμαϊκού στρατού κατά τη βασιλεία του Ιωάννη Β΄ Κομνηνού (1118-1143 μΧ) και του γιου αυτού Μανουήλ Α΄ (1143-80μΧ). Ίσως ήταν ο πραγματικός (de facto) αρχηγός (Μεσάζων) της Πολιτικής διοίκησης στη Βυζαντινή αυτοκρατορία.

Η καταγωγή και η φιλία με τον Ιωάννη Β΄

Ο Ιωάννης ήταν Τουρκικής ("Περσικής" αναφέρει αναχρονιστικά ο Ιωάννης Κίνναμος) καταγωγής. Όταν ήταν παιδί αιχμαλωτίστηκε στη Νίκαια το 1097μΧ και δόθηκε στον Αλέξιο Α΄ Κομνηνό ως δώρο. Ανατράφηκε στο Αυτοκρατορικό Παλάτιο. Καθώς μεγάλωνε, έγινε σταθερός ακόλουθος του διαδόχου Ιωάννη. Όταν αυτός ανήλθε στον θρόνο το 1118 όρισε τον Αξούχο ως μέγα Δομέστικο (αρχηγό του Στρατού) και του έδωσε τον Αυλικό τίτλο του σεβαστού. Ήταν ο μόνος στενός φίλος και έμπιστος του Αυτοκράτορα και όλα τα άλλα μέλη του Οίκου έπρεπε να τον προσκυνούν.

Η Άννα Κομνηνή, μεγαλύτερη αδελφή του Ιωάννη Β΄ σχεδίαζε να πάρει τον θρόνο υπέρ του συζύγου της Νικηφόρου Βρυεννίου του νεότερου. Αυτός όμως δεν συμφωνούσε και αποκάλυψε το σχέδιο στον Αυτοκράτορα. Ο Ιωάννης Β΄ κατάσχεσε την περιουσία της αδελφής του και θα την έδινε στον Αξούχο, ο οποίος σοφά αρνήθηκε, καθώς αντιλήφθηκε ότι θα χαλούσαν περαιτέρω οι σχέσεις του με τον Οίκο των Κομνηνών και θα γινόταν αντιπαθής στην υψηλή αριστοκρατία. Ο Αξούχος ζήτησε επιείκεια για την Άννα και τα δύο αδέλφια συμφιλιώθηκαν ως ένα βαθμό.

Εν μέρει χάρη στις ικανότητες του Αξούχου, ο Αυτοκράτορας μπόρεσε να αντιμετωπίσει τις αρχικές δυσκολίες από τους συγγενείς του και να κυριαρχήσει στα μέλη του Οίκου του. Έτσι απερίσπαστος ασχολήθηκε το υπόλοιπο της βασιλείας του με την επιθετική εξωτερική πολιτική.
Ο Αυτοκράτορας ήταν δραστήριος στρατιωτικός και εκστράτευσε στα Βαλκάνια και την Ανατολή, ως τη Συρία. Ο Αξούχος συνεργαζόταν στις προσπάθειες εκείνου. Το 1119μΧ ο Αξούχος πολιορκούσε τη Λαοδίκεια· όταν έφθασε ο Ιωάννης Β΄ έλαβε γρήγορα τη νίκη. Η επιτυχία αυτή άνοιξε τη χερσαία οδό κατά μήκος της Μικράς Ασίας ως την Αττάλεια και την Κιλικία.

Στη μάχη του εναντίον των Πετσενέγκων στα Βαλκάνια το 1122μΧ, ο Αξούχος τραυματίστηκε στο πόδι.Έπαιξε σημαντικό ρόλο στις εκστρατείες του 1137-38μΧ στην Κιλικία, την Αντιόχεια και τη βόρεια Συρία, κατά τη διάρκεια των οποίων τραυματίστηκε πάλι.

Βοηθά τον Μανουήλ Α΄ να ανέλθει στον θρόνο

Το 1143 μΧ ο Ιωάννης Β΄, ενώ προετοιμαζόταν για την κατάκτηση της Αντιόχειας από τους Σταυροφόρους, είχε ένα κυνηγετικό δυστύχημα. Ο Αυτοκράτορας επέλεξε διάδοχο τον μικρότερο γιο του Μανουήλ Α΄ Κομνηνό και απεβίωσε. Τότε ο Αξούχος ήταν επιδέξιος στο να λάβει τον έλεγχο της Κωνσταντινούπολης υπέρ του Μανουήλ Α΄, αντί του μεγαλύτερου γιού Ισαακίου (ή ίσως του αδελφού Ισαακίου): άφησε τον στρατό στην Κιλικία και έδραμε στη Βασιλεύουσα πριν την άφιξη της είδησης. Εξασφάλισε τον έλεγχο των θησαυρών , ενώ τους δύο πρίγκιπες τους περιόρισε στη μονή Παντοκράτορος. Έτσι η διαδοχή στον Μανουήλ Α΄ δεν συνάντησε αντίσταση. Ο Αξούχος ήταν πιστός στις επιθυμίες του Ιωάννη Β΄, αν και καταγράφεται ότι προσπάθησε να τον πείσει ότι ο μεγαλύτερος γιος του ήταν πιο κατάλληλος για τη διαδοχή.

Είναι αξιοσημείωτο ότι μερικές πηγές δείχνουν ότι ο Αξούχος ήταν πιο συνδεδεμένος με τον Ισαάκιο και πως ο Μανουήλ Α΄, τουλάχιστον κατά τα πρώτα έτη της βασιλείας του, έβλεπε ύποπτα κάθε υπόνοια σκευωρίας του μεγαλύτερου αδελφού του με τον Αξούχο. Ο νέος Αυτοκράτορας επιβεβαίωσε τη θέση του Αξούχου ως μεγάλου δομεστίκου.Ο Αξούχος είναι ο υπεύθυνος για την εισαγωγή όρκου πίστης του νέου Αυτοκράτορα κατά την τελετή στέψης του, πρακτική που παγιώθηκε.

Κατά τη βασιλεία του Μανουήλ Α΄

Στην εκστρατεία του 1145-46 μΧ στο τραπέζι του Αυτοκράτορα έγινε έντονη συζήτηση σύγκρισης των πολεμικών αρετών του Μανουήλ Α΄ με τον πατέρα του. Ο Αξούχος εκθείασε του Ιωάννη Β΄ προς ζημία του Μανουήλ Α΄ και ο Ισαάκιος τον υποστήριξε έντονα. Τα πνεύματα οξύνθηκαν και ο Ισαάκιος επιτέθηκε στον εξάδελφό του Ανδρόνικο Κομνηνό με το ξίφος του, το κτύπημα όμως απετράπη από τον Μανουήλ Α΄ και έναν συγγενή τους. Ο Αξούχος τιμωρήθηκε για τη συμμετοχή του στο συμβάν με τη στέρηση του προνομίου του να φέρει την αυτοκρατορική σφραγίδα. Το επεισόδιο καταδεικνύει την συμμετοχή του Αξούχου στην Αυτοκρατορική οικογένεια. Έχει προταθεί ότι η κατοχή της σφραγίδας ως το 1145μΧ σημαίνει ότι, εκτός από τα στρατιωτικά του καθήκοντα, ήταν και επικεφαλής της πολιτικής διοίκησης. Ήταν ανεπίσημη θέση, γνωστή ως του μεσάζοντος, ισοδύναμο του "πρώτος υπουργός".

Το 1148-49 μΧ ο Αξούχος διοίκησε τις δυνάμεις ενάντια στους Νορμανδούς της Σικελίας, που είχαν καταλάβει την Κέρκυρα. Οι Ρωμαίοι άρχισαν την πολιορκία της πόλης. Ο Αξούχος ήταν αρχηγός του χερσαίου στρατού, ενώ μέγας δούκας (ναύαρχος) ήταν ο Στέφανος Κοντοστέφανος. Αυτός σκοτώθηκε το 1149μΧ και έτσι ο Αξούχος ανέλαβε τον έλεγχο όλης της επιχείρησης.Αργότερα οι στρατιώτες του ήλθαν σε διένεξη με τους συμμάχους Βενετούς· ο Αξούχος προσπάθησε στην αρχή να μεσολαβήσει, αλλά τελικά αναγκάστηκε να στείλει τη Φρουρά του να καταστείλει την αναταραχή με τη βία. Οι πολιορκούμενοι Νορμανδοί λιμοκτόνησαν και αφού παρέδωσαν τα οχυρά τους το 1149μΧ, αποχώρησαν από τη νήσο. Πιστεύεται ότι ο Αξούχος απεβίωσε λίγο μετά το 1150μΧ ή στις αρχές του 1151μΧ το αργότερο.

Αν και ανατράφηκε στο περιβάλλον του Αλεξίου Α΄, είχε θεολογικές απορίες: ρώτησε τον θεολόγο Νικόλαο της Μεθώνης για τη φύση "της εγκατάστασης του Αγ. Πνεύματος μέσα στους Αποστόλους" και ο Μανουήλ Α΄ πίεσε τον Νικόλαο να του παράσχει αιτιολογημένη απάντηση.

Υστεροφημία

Ο Ιωάννης Β΄ οδηγούσε προσωπικά όλες τις εκστρατείες του και ο Αξούχος έλαβε την προσοχή των χρονικογράφων της εποχής. Η ικανότητά του και ο χαρακτήρας του αναγνωρίστηκαν και επαινέθηκαν από όλους τους ιστορικούς. Ο Μιχαήλ Ιταλικός τον αποκαλεί "ο Πύργος της Ρωμανίας" και "το αήττητο οχυρό". Οι συγγραφείς Νικόλαος Βασιλάκης και ο Νικόλαος επίσκοπος Μεθώνης αφιέρωσαν έργα τους σε αυτόν. Ο ιστορικός Νικήτας Χωνιάτης, που γεννήθηκε λίγο μετά από την αποβίωση του Αξούχου, δίνει την ακόλουθη περιγραφή των ικανοτήτων εκείνου: "Όχι μόνο ήταν τα χέρια του επιδέξια στη μάχη διότι ήταν εκπληκτικός ξιφομαχος, αλλά γρήγορα και ευκίνητα στην ευποιΐα. Η ευγένεια και η ελευθερία του νου του επισκίαζε την ταπεινή του καταγωγή και τον έκαναν προσφιλή σε όλους".

Έχει προταθεί ότι οι Αξούχοι, δεδομένης της Τουρκικής τους καταγωγής, σχημάτισαν μία αντι-Δυτική μερίδα στην Αυλή. Αντίστοιχα Ρωμαίοι, όπως ένας ανιψιός του Ιωάννη Β΄, είχαν αυτομολήσει στους Σελτζούκους. Υπήρχε αλληλοδιείσδυση των ευγενών στην Κωνσταντινούπολη και στο Ικόνιο και υπήρχαν πάντα διαθέσιμα διπλωματικά κανάλια, ακόμη και σε περίπτωση πολέμου.[

Πηγές

-Angold, Michael, (1984) The Byzantine Empire 1025–1204, a political history, Longman

-Brand, Charles M. (1989).
"The Turkish Element in Byzantium, Eleventh-Twelfth Centuries". Dumbarton Oaks Papers. Washington, District of Columbia: Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University. 43: 1–25. doi:10.2307/1291603. JSTOR 1291603.

-Choniates, Niketas; Magoulias, Harry J. (trans.) (1984). O City of Byzantium: Annals of Niketas

-Choniates. Detroit, Michigan: Wayne State University Press. ISBN 978-0-8143-1764-8.

-Cinnamus, Ioannes (1976). Deeds of John and Manuel Comnenus. New York, New York and West Sussex, United Kingdom: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04080-8.

-Guilland, Rodolphe (1967). "Le grand domestique". Recherches sur les institutions byzantines, Tome I (in French). Berlin: Akademie-Verlag. pp. 405–425.

-Kazhdan, Alexander Petrovich, ed. (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium. Ne σεw York, New York and Oxford, United Kingdom: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504652-6.

-Magdalino, Paul (2002) [1993]. The Empire of Manuel I Komnenos, 1143–1180. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. ISBN 0-521-52653-1.

-Treadgold, Warren (1997). A History of the Byzantine State and Society. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-2630-2.

Address

Athens
11144

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Eastern Roman Empire\ Βασιλεία Ῥωμαίων\Ῥωμανία\ Imperium Romanum\Romania posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share